Przejdź do treści głównej

Lider

Lider i jego rola w zarządzaniu zespołem organizacji pozarządowej.

Podstawowe zadania osoby zarządzającej zespołem to:

  • zadbanie o powstanie tożsamości zespołu
  • wykorzystanie potencjału komunikacyjnego
  • dbanie o sprawność organizacyjną, delegowanie, czytelny podział zadań
  • pobudzanie do decyzji i wspieranie samodzielności
  • wykorzystanie potencjału różnorodności, który tkwi w każdym zespole

Jedną z najczęstszych i podstawowych typologii dotyczących ról i zadań kierowniczych, jest koncepcja H. Mintzberga. Podzielił on role i zadania, które wykonuje każdy menedżer na 3 kategorie:

  1. Decyzyjne – menedżer inicjuje projekty i działania, wprowadza niezbędne zmiany; umiejętnie dysponuje zasobami posiadanymi przez zespół (osobowymi, rzeczowymi); negocjuje; przeciwdziała zakłóceniom w pracy zespołu i rozwiązuje pojawiające się problemy
  2. Interpersonalne – menedżer określa ludziom w zespole cele i zadania oraz motywuje ich; jest łącznikiem zespołu ze światem wewnętrznym organizacji (m.in. z innymi zespołami) oraz zewnętrznym (reprezentuje zespół na zewnątrz)
  3. Informacyjne – menedżer monitoruje prowadzone działania, rozdziela informacje między osoby w zespole, dba o komunikację

Każdy szef zespołu wykonuje wszystkie te zadania, w różnym stopniu natężenia, który zależy m.in. od fazy rozwoju, w której znajduje się zespół.

Poziom zaangażowania i konkretne zadania lidera będą się różniły w zależności od fazy rozwoju, w której zespół aktualnie się znajduje. Jednym z kluczowych (i jednocześnie trudniejszych) zadań, jakie przed szefem zespołu stoją, jest rozpoznanie tej fazy rozwoju, a następnie dopasowanie do niej swoich zadań, postawy.

1. FAZA INTEGRACJI; formowanie zespołu (ang. forming)

W tej fazie lider jest przede wszystkim dyrektywny.

Powinien określić cele zespołu i wyznaczyć ramy funkcjonowania. Przypisać zadania i role członkom zespołu, położyć nacisk na ich precyzyjne i szczegółowe wyjaśnienie. Zadania powinny być łatwe, osadzone w czasie.

Jego zadaniem jest też zadbanie o integrację i atmosferę. Powinien szczególny nacisk kłaść na zapewnienie poczucia bezpieczeństwa wszystkim osobom oraz ich relacje.

2. FAZA ROŻNICOWANIA SIĘ, KONFLIKTU; burza (ang. storming)

W tej fazie lider przede wszystkim jest opiekuńczy.

Jego kluczowym zadaniem jest zapewnienie dobrych warunków do konfliktu: gwarantowanie bezpieczeństwa, udzielanie i przyjmowanie trudnych informacji, zadbanie o komunikację.

Powinien określić ramy nie do przekroczenia i pilnować ich przestrzegania.

3. FAZA NORMOWANIA SIĘ; normowanie (ang. norming)

W tej fazie lider jest wspierający.

Powinien zatroszczyć się o wypracowanie i przyjęcie norm działania, które będą zaspokajały interesy osób, jak i całej organizacji. Odpowiada za modyfikację sposobu działania, który jest istotą tej fazy.

Powinien pilnować realizacji celów, wspierać ludzi we wdrażaniu w zadania i normy.

4. FAZA KONSTRUKTYWNEJ PRACY; wykonywanie, współpraca (ang. performing)

W tej fazie lider jest delegujący. To faza, która zakłada najmniejszą widzialność lidera, a największą samodzielność zespołu.

Jego kluczowe zadania to odpowiednie delegowanie zadań i odpowiedzialności tak, aby wykorzystać wszystkie potencjały osób w zespole do efektywnej pracy.

Jednocześnie powinien troszczyć się o dobrą atmosferę.

5. FAZA ROZSTANIA; pożegnanie (ang. adjourning)

W tej fazie pełni również rolę opiekuńczą i wspierającą. Jego kluczowym zadaniem jest pomóc ludziom świętować, a potem rozstać się i przeżyć to. Towarzyszy temu refleksja i informacja zwrotna, które są niejako punktem wyjścia do formowania się kolejnego zespołu.

W zależności od temperamentu zespołu, charakteru lidera, stopień przechodzenia przez poszczególne fazy rozwoju może być różny – jedne będą bardziej widoczne, a inne mniej.

Style zarządzania zespołem wg Goleman’a

- demokratyczny

- afiliacyjny

- autorytarny (wizjonerski)

- trenerski (wspierający)

- nakazowy

- procesowy

Styl musi pasować do: etapu rozwoju zespołu, zadań, ludzi, okoliczności. Musi pozwalać na osiąganie celów. Może i powinien się zmieniać.

UWAGA!
Nie ma jednego sposobu bądź metody zarządzania zespołem! Nie ma uniwersalnego rozwiązania, pasującego do wszystkich zespołów. Trzeba dopasować styl do typu zespołu, fazy rozwoju w której się znajduje, a także (a może przede wszystkim?) do swoich kompetencji i gotowości!

Zarządzając zespołem, niezależnie od jego fazy rozwoju warto:

  • zadbać o czytelny podział zadań pomiędzy członków zespołu
  • delegować zadania jasno i jednoznacznie, upewniać się, że pracownicy je zrozumieli
  • wspierać samodzielność, ale być do dyspozycji
  • dbać o regularne spotkania zespołu formalne i pozaformalne
  • regularnie oceniać i dzielić się z pracownikami tą oceną

 

Wyraź opinię 14 1