Przejdź do treści głównej

PDOF (podatek dochodowy od osób fizycznych)

Najważniejsze, przydatne dla organizacji pozarządowych, informacje o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kiedy organizacja jest zobowiązana do płacenia podatku dochodowego od osób fizycznych?

Obowiązki organizacji związane z rozliczeniem podatku dochodowego od osób fizycznych pojawiają się z chwilą:

  • zatrudnienia pracowników
  • wypłaty należności z tytułu umowy zlecenia lub o dzieło
  • innych należności wypłacanych osobom fizycznym (np. z tytułu praw autorskich), w związku z którymi organizacja zobowiązana jest do naliczania i odprowadzenia zaliczki z tytułu podatku dochodowego.

W powyższych przypadkach pracodawca pełni rolę płatnika podatku w imieniu podatników (którymi są zatrudnione osoby). Organizacja nie dokonuje dodatkowej rejestracji czy to siebie jako płatnika czy poszczególnych zatrudnionych w momencie zatrudnienia w urzędzie skarbowym.

Jakie obowiązki wiążą się dla organizacji z podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Jakie obowiązki ma organizacja jako pracodawca?

Obowiązki:

  1. Organizacja (pracodawca) po każdym miesiącu, w którym dokonywała wypłaty dla zatrudnionych osób dokonuje jedynie wpłaty należnej zaliczki na podatek dochodowy od zatrudnionych osób. Robi to do 20 dnia kolejnego miesiąca następującego po miesiącu dokonania wypłat, jednym przelewem, za wszystkich zatrudnionych, do właściwego dla organizacji (pracodawcy) urzędu skarbowego.
  2. Po zakończeniu roku składa za cały rok deklarację PIT-4R do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym. W deklaracji umieszcza informacje o należnych zaliczkach na podatek dochodowy za każdy miesiąc roku minionego.
  3. Na koniec roku kalendarzowego dla zatrudnionych osób sporządza się także deklarację roczną PIT-11, czyli informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy. Więcej o zasadach wypełniania PIT-11: wiadomosci.ngo.pl/wiadomosci/845987.html.
 
Deklaracje roczne PIT-11 poza przekazaniem ich osobie zatrudnionej składane są także do urzędu skarbowego właściwego dla zatrudnionej osoby, w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym.
 
 
UWAGA!
W PIT-11 nie wykazuje się dochodów, od których odprowadzony został ryczałtowy podatek dochodowy, np. od umów cywilnoprawnych poniżej 200 zł.
 

Jaki podatek płaci się od umów poniżej 200 zł?

Wiele problemów w rozliczeniach z urzędami skarbowymi (US) wiąże się z obliczaniem i pobieraniem podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych z działalności określonej w art. 13 pkt. 2 i 5-9 ustawy o pdof wykonywanej na podstawie umów zawartych na kwoty do 200 zł. Najczęściej błędy popełniają tu małe organizacje, które bazują na pracy społecznej członków i umowy takie jak, np. umowa zlecenia, umowa o dzieło, zawierają rzadko.

Zaliczka czy zryczałtowany podatek dochodowy

Sposób obliczania podatku od takich umów określony jest w art. 30 ust. 1 pkt. 5a) i art. 30 ust. 3 ustawy o pdof. Treść art. 30.1 pkt. 5a) zmieniła się od 1 stycznia 2011 r., co szczególnie w 2011 r. powodowało problemy z obliczaniem podatku przez osoby nieśledzące na bieżąco zmian w przepisach podatkowych.

Przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o pdof (tj. do 31 grudnia 2010 r.), zryczałtowany podatek w wysokości 18% był pobierany, jeżeli suma należności określonych w umowie lub w umowach zawartych z osobą niebędącą pracownikiem organizacji z tego samego tytułu nie przekraczała miesięcznie od tego samego płatnika (np. fundacji, stowarzyszenia) kwoty 200 zł.

Natomiast od 1 stycznia 2011 r. przepis ten stanowi, że zryczałtowany podatek należy pobrać, jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem organizacji nie przekracza 200 zł.

Jakie to ma znaczenie? Nowelizacja ustawy wprowadziła znaczną zmianę, w wyniku której zryczałtowany podatek należy pobierać od każdej umowy zawartej w wysokości do 200,00 zł, niezależnie od sumy należności wynikającej z wszystkich umów zawartych w ciągu miesiąca.

PRZYKŁAD:
Stowarzyszenie zawarło dwie umowy zlecenia na wykonanie różnych czynności w okresie od 1 do 20 lipca 2010 r. Wartość każdej umowy wynosiła 120 zł. Ponieważ suma należności w miesiącu wyniosła 240 zł brutto, księgowy obliczając wynagrodzenie od umów mógł zastosować koszty uzyskania przychodu i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy. Ponadto wypłacone wynagrodzenie i pobraną zaliczkę na podatek wykazał po zakończeniu roku w deklaracjach PIT-11 (wysłanej do US i zleceniobiorcy) i PIT-4R. (do US)

 

PRZYKŁAD:
Stowarzyszenie zawarło dwie umowy zlecenia na wykonanie różnych czynności w okresie od 1 do 25 lutego 2011 r. Wartość każdej umowy wynosiła 120 zł (łącznie 240 zł). Księgowy obliczając wynagrodzenie zgodnie ze znowelizowaną ustawa o pdof od każdej umowy obliczył zryczałtowany podatek dochodowy, ponieważ określone w nich pojedynczo należności nie przekraczały 200 zł. Natomiast po zakończeniu roku pobrany podatek wykazał w sporządzonej deklaracji PIT-8AR wysłanej tylko do US.

Trzeba zaznaczyć, że nie pobiera się zryczałtowanego podatku w sytuacji, gdy np. w umowie zlecenia zamiast wynagrodzenia określonego kwotowo podana jest stawka godzinowa wynagrodzenia (lub akordowa) i wyniku obliczeń (stawka x ilość godzin) kwota wynagrodzenia miesięcznego wyniesie do 200 zł. W takim przypadku należy pobrać zaliczkę na podatek dochodowy podobnie jak przy umowach powyżej 200 zł.

Rozliczenie – tylko w PIT-8AR

Najczęstsze błędy w PIT-8AR to zastosowanie 20% kosztów uzyskania przychodów i pobieranie zaliczki na podatek dochodowy oraz  odliczanie od niej składek na ubezpieczenie zdrowotne, a co za tym idzie wykazywanie tych kwot w PIT-11 i PIT-4R, zamiast wyłącznie w PIT-8AR.

Sposób prawidłowego obliczania wynagrodzenia i zryczałtowanego podatku dochodowy od umów zlecenia i o dzieło pokazujemy na poniższych przykładach.

PRZYKŁAD:
Organizacja zawarła umowę zlecenie na kwotę 180 zł z osobą niebędącą jej pracownikiem i objętą ubezpieczeniem społecznym z innego tytułu (np. jest gdzieś zatrudniona na umowę o pracę). Z tytułu umowy zlecenia będą naliczane i odprowadzane poza zryczałtowanym podatkiem dochodowym, również składki na ubezpieczenie zdrowotne.
  • Przychód: 180,00 zł
  • KUP: 0,00 zł
  • Podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 180,00 zł
  • Składka zdrowotna: 16,20 zł (180,00 x 9%)
  • Podstawa opodatkowania: 180,00 zł
  • Zryczałtowany podatek dochodowy: 32 zł (180,00 x 18%)
  • Do wypłaty: 131,80 zł (180,00 – 16,20 – 32,00)

 

PRZYKŁAD:
Stowarzyszenie zawarło umowę o dzieło na kwotę 130 zł z osoba niebędącą jej pracownikiem. Od wynagrodzenia za wykonanie dzieła pobrany zostanie tylko zryczałtowany podatek dochodowy.
  • Przychód: 130,00 zł
  • KUP: 0,00 zł
  • Podstawa opodatkowania: 130,00 zł
  • Zryczałtowany podatek dochodowy: 23,00 zł (130,00 x 18%)
  • Do wypłaty: 107,00 zł ( 130,00 – 23,00)

W przykładach tych można zauważyć, że podstawą opodatkowania jest cały przychód wynikający z zawartej umowy, tzn. że przy obliczaniu takich wynagrodzeń nie pomniejsza się przychodu o koszty jego uzyskania (ani też o składki na ubezpieczenie społeczne, gdy mamy obowiązek je naliczyć). Poza tym od zryczałtowanego podatku nie odlicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne jak ma to miejsce przy obliczaniu zaliczki na podatek.

Istotne jest też, aby osoby uzyskujące przychody z umów, od których pobrany został zryczałtowany podatek zostały przez organizację poinformowane, że po zakończeniu roku nie otrzymają z tego tytułu informacji PIT-11, oraz że tych kwot nie wykazuje się w zeznaniu rocznym np. PIT-37 gdzie rozliczane są tylko przychody opodatkowane wg skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o pdof. Zdarza się, bowiem że zwlekają one ze złożeniem zeznania podatkowego oczekując na brakujący ich zdaniem PIT-11 lub upominają się o jego wystawienie.

Przy wyliczaniu wynagrodzeń, także poniżej 200 zł, można skorzystać z KALKULATORÓW.

Jeśli źle rozliczyliśmy umowę

Jeśli błędnie obliczyliśmy zryczałtowany podatek, np. zaniżyliśmy jego wysokość poprzez zastosowanie 20% kosztów uzyskania przychodu, musimy jak najszybciej uzupełnić wpłatę podatku do prawidłowej wysokości wraz z należnymi odsetkami oraz skorygować całość obliczeń na rachunku. Może to wiązać się z wezwaniem zleceniobiorcy do zwrotu części pobranego wynagrodzenia. Trzeba również dokonać korekty zapisów w księgach rachunkowych. Pamiętajmy, że księgi rachunkowe są jednocześnie księgami podatkowymi i nierzetelne lub wadliwe ich prowadzenie podlega karze grzywny na podstawie art. 61 kks.

Większość błędów związanych z obliczeniem i odprowadzeniem podatku możemy wykryć przed złożeniem deklaracji o zryczałtowanym podatku dochodowym PIT-8AR, którą składa się dopiero po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do końca stycznia. Jednak, jeśli błędy wykryjemy już po jej złożeniu do US musimy także, zgodnie z Ordynacja podatkową, złożyć korektę deklaracji wraz z pisemnym wyjaśnieniem jej przyczyny.

Na jakich zasadach wystawia się zatrudnionym PIT-11?

PIT to deklaracja zawierająca informacje o dochodach osoby fizycznej i związanych z nimi „osobistym” podatkiem dochodowym. W samej deklaracji bierze się pod uwagę różnego rodzaju dochody danej osoby – umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, renty, zasiłki itd.

Kiedy organizacja wystawia PIT-11?

Organizacja (płatnik) zatrudniająca pracowników albo współpracowników przez cały rok płaci za nich zaliczki na podatek dochodowy, a na koniec roku sporządza dla każdej takiej osoby PIT-11. Jest to roczna deklaracja zawierająca informacje o podatku dochodowym od osób fizycznych związanym z dochodami danej osoby, uzyskanymi przez nią w tej organizacji. W PIT-11 organizacja ujmuje dochody, z których osoba zatrudniona musi się rozliczyć się w zeznaniu rocznym – dotyczy to wszystkich rodzajów umów zawartych z tą osobą w ciągu roku.

W PIT-11 wykazuje się także dochody zwolnione z podatku dochodowego (np. umowy opłacone z dotacji przyznanej przez ambasadę, PAFW).

Nie wykazuje się natomiast dochodów, od których odprowadzony został ryczałtowy podatek dochodowy, np. od umów cywilno-prawnych poniżej 200 zł (więcej o takich umowach: „Jaki podatek od umów poniżej 200 zł”).

Jeden PIT-11, w nieprzekraczalnym terminie do 28 lutego 2014 roku, należy przekazać osobie, której dotyczy dane rozliczenie. Drugi egzemplarz PIT-11 wysyłany jest do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania podatnika, a trzeci (kopia) zostaje w archiwum organizacji. Dokument jest podpisywany przez zarząd zgodnie ze sposobem reprezentacji albo uprawnioną osobę, np. przez osobę prowadzącą księgowość w zależności od rozwiązań przyjętych w danej organizacji.

Organizacja musi też pamiętać o zachowaniu kopii przesłanych deklaracji oraz potwierdzenia wysyłki – do pracowników, jak i do urzędów skarbowych. Dlatego też należy je wysłać listem poleconym i zachować potwierdzenie nadania. Jeśli pracownik może osobiście odebrać swój dokument w siedzibie organizacji, powinien na kopii dokumentu poświadczyć jego odbiór podpisem oraz datą. Mailem można wysłać PIT-11 tylko, jeśli organizacja ma e-podpis (trzeba też upewnić się, że na pewno adres mailowy zatrudnionej osoby jest aktualny, czy się na taką formę przekazania godzi i poprosić o potwierdzenie otrzymania PIT-11).

Za niewydanie PIT-11 do końca lutego organizacji grozi kara grzywny.

Na stronie ministra finansów można znaleźć interaktywne formularze PIT-ów: kliknij tutaj.

 

Wyraź opinię 54 6

na skróty / spis treści