Przejdź do treści głównej

Stowarzyszenie ogrodowe

Najważniejsze informacje przydatne przy tworzeniu i prowadzeniu stowarzyszenia ogrodowego.

Utworzenie stowarzyszenia ogrodowego

Od dnia 19 stycznia 2014 r. obowiązuje Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40) – dalej jako: ustawa o ROD, regulująca zasady zakładania, funkcjonowania i likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych (ROD). Jej wejście w życie jest wynikiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z lipca 2012 r. nakazującego dokonanie wielu zmian w poprzednich przepisach regulujących funkcjonowanie rodzinnych ogrodów działkowych. Chodzi m.in. o likwidację monopolu Polskiego Związku Działkowców (PZD) w zakresie prowadzenia ogrodów działkowych, zapewnienie swobody zrzeszania się oraz poszanowania praw właścicieli nieruchomości.

Zostać przy PZD lub wyodrębnić się

Ustawa o ROD umożliwia dokonanie przez samych działkowców wyboru formy organizacyjnej ich ogrodów. Mogą oni pozostać przy dotychczasowej formule tj. zarządcą ich ogrodu może pozostać tak jak dotychczas PZD (przekształcone z mocy prawa w stowarzyszenie ogrodowe), bądź mogą wybrać opcję odłączenia się od tej organizacji i zawiązania nowego stowarzyszenia ogrodowego. Przejmie ono zarówno kompetencje w zakresie zarządzania ogrodem, tytuł prawny do nieruchomości, na której jest położony ogród, jak i cały majątek wypracowany przez działkowców. Do stowarzyszeń ogrodowych zastosowanie mają przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz w zakresie w niej nieuregulowanym przepisy ustawy Prawo o stowarzyszeniach.

Od innych stowarzyszeń stowarzyszenia ogrodowe różnią się tym, iż są powoływane wyłącznie w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych, co oznacza to, że nie mogą prowadzić jakiejkolwiek innej działalności, czyli np. wpisać w swoje cele statutowe, że jej celem jest działalność na rzecz zdrowia i rehabilitacji, kultury itp.

PZD uznaje (w przewodniku po ustawie o ROD i na stronie internetowej PZD), że stowarzyszenie ogrodowe nie może prowadzić działalności gospodarczej, ale wydaje się, że jest to interpretacja nieuprawniona, ponieważ taki zakaz nie wynika jasno z ustawy o ROD. Przepisy wskazują jedynie zakaz zamieszkiwania oraz prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej w stosunku do działkowców, na terenie działek.

Jeden ROD może być prowadzony tylko przez jedno stowarzyszenie ogrodowe, co ma umożliwić jego sprawne zarządzanie. Działkowiec nie musi być członkiem stowarzyszenia ogrodowego prowadzącego dany ROD. Ma alternatywę: może ograniczyć się jedynie do korzystania z działki oraz wykonywania swoich obowiązków związanych z utrzymaniem ogrodu (np. przestrzeganie regulaminu i uiszczania opłat ogrodowych). Brak członkostwa w stowarzyszeniu ogrodowym oznacza jednak, iż w praktyce osoba taka nie będzie miała wpływu na funkcjonowanie stowarzyszenia i podejmowanie w nim decyzji na walnym zgromadzeniu.

Wydzielenie się z PZD

Procedura wyodrębnienia ogrodu ze struktur PZD jest dokładnie określona w ustawie o ROD i wydaje się, że nie powinna w praktyce sprawiać działkowcom kłopotów. Należy jednak pamiętać o terminie, albowiem uchwała o wyodrębnieniu i powołaniu nowego stowarzyszenia z PZD, musi być podjęta do dnia 19 stycznia 2015 r. W przypadku niepodjęcia skutecznie uchwały przez zebranie działkowców w tym terminie (wymagane kworum – 50% na pierwszym zebraniu i 30% na drugim) dany ROD pozostanie nadal jednostką PZD. Ustawa dopuszcza jednak możliwość ponownego rozpoczęcia procedury wyodrębnienia ROD z PZD, jeśli po 2 latach od ostatniego zebrania zwołanego w tym celu minimum 1/10 działkowców wystąpi do zarządu ROD o jego ponowne zwołanie.

Skorzystaj z wzorów:

  • uchwała o wyodrębnieniu się z PZD, powołaniu nowego stowarzyszenia, przyjęciu statutu oraz wyborze komitetu założycielskiego - można znaleźć tutaj,
  • statut stowarzyszenia ogrodowego - przykładowy wzór, zgłoszony do rejestracji w KRS można znaleźć tutaj (inny przykład statutu stowarzyszenia ogrodowego, zarejestrowanego już w KRS w maju tego roku, można znaleźć na stronie stowarzyszeniaogrodowe.pl)

Zebranie oraz uchwały, dokumenty do rejestracji

Po podjęciu na zebraniu uchwały o wyodrębnieniu się z PZD, powołaniu nowego stowarzyszenia i przyjęciu jego statutu należy wykonać następujące kroki:

  • na zebraniu: sporządzić listę członków założycieli; podjąć uchwały związane z utworzeniem stowarzyszenia: wybór zarządu, komisji rewizyjnej, komisji rozjemczej – wzory uchwał można znaleźć tutaj
  • po zebraniu: wypełnić formularze KRS (KRS-W20, KRS-WK) – więcej tutaj
  • i złożyć kompletny wniosek o rejestrację (dokumenty i formularze w dwóch egzemplarzach) w Krajowym Rejestrze Sądowym (wpis do KRS jest zwolniony z opłaty, jeśli nie rejestruje się też działalności gospodarczej)

 Uwaga! Od 20 maja 2016 nie trzeba wybierać komitetu założycielskeigo. Konieczy jest wybór zarządu, który składa (podpisuje) wniosek o rejestrację w KRS. 

Numer REGON oraz NIP nadawane są automatycznie po rejestracji w KRS. Stowarzyszenie musi złożyć do urzędu skarbowego wniosek o uzupełnienie danych  na formularzu NIP-8

Później też mogą postawać stowarzyszenia ogrodowe

Niezależnie od możliwości utworzenia stowarzyszeń ogrodowych w drodze wyodrębnienia z PZD, możliwe jest także tworzenie całkiem nowych stowarzyszeń ogrodowych dla celów zakładania i prowadzenia ROD. Zgodnie z przepisami, ROD zakładane są na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń ogrodowych. Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego mogą być w drodze umowy sprzedawane, oddawane w nieodpłatne lub odpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony lub użytkowanie wieczyste stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie ROD – w trybie określonym w Ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W celu założenia nowego ROD na terenach publicznych, dotychczas działające lub nowe stowarzyszenie ogrodowe będzie musiało złożyć do właściciela gruntu stosowny wniosek. Z informacji na stronie internetowej PZD wynika, że jeżeli właściciel nieruchomości będzie zainteresowany utworzeniem nowego ROD wówczas podejmie decyzję, w której określi kryteria i sposób wyłonienia stowarzyszenia ogrodowego, które będzie prowadziło dany ROD.

Dysponowanie majątkiem

Należy pamiętać, że nowe stowarzyszenie ogrodowe staje się następcą prawnym danej jednostki terenowej PZD (w wyniku tzw. sukcesji generalnej) dopiero z momentem jego zarejestrowania w Krajowym Rejestrze Sądowym w zakresie praw majątkowych związanych z danym ROD (wstępuje w prawa i obowiązki wynikające z obowiązujących umów, przejmuje środki finansowe, prawa do nieruchomości terenowej jednostki organizacyjnej PZD, której dotyczyła uchwała o wyodrębnieniu i na której położony jest ROD). Do tego czasu ogrodem nadal zarządza PZD. Podstawą do przejęcia majątku będzie sprawozdanie finansowe ROD sporządzane na dzień poprzedzający rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS).

Po utworzeniu stowarzyszenia ogrodowego i tym samym po wydzieleniu się ze struktur PZD, działkowcy członkowie stowarzyszenia będą już samodzielnie decydować o przyszłości swego ogrodu. Stowarzyszenie reprezentować będzie ich interesy, uprawnione będzie do pozyskiwania środków finansowych w postaci grantów i dotacji (w tym dotacji celowych z budżetu gminy). Po spełnieniu ustawowych warunków będzie mogło starać się o status OPP (m.in. stowarzyszenie to nie działa w celu osiągnięcia zysku, nie są jednostkami z sektora finansów publicznych, musi działać co najmniej dwa lata – więcej: /x/423536).

Należałoby uznać, że na nowo powstałym stowarzyszeniu ogrodowym ciąży obowiązek poinformowania wszystkich podmiotów, z którymi łączą je (a wcześniej łączyły dany oddział PZD) jakiekolwiek stosunki prawne, począwszy od właściciela nieruchomości, urzędach, na działkowcach kończąc, o fakcie powstania stowarzyszenia jako następcy danego PZD. Podstawą dokonania przez dany urząd, organ odpowiednich zmian w rejestrach / ewidencjach powinno być postanowienie sądu o dokonaniu wpisu stowarzyszenia i odpis z KRS, z których wynika sposób powstania stowarzyszenia i prawdopodobnie informacja o następstwie prawnym danej jednostki PZD.

Obowiązki po utworzeniu

Należy pamiętać, że po zarejestrowaniu stowarzyszenie ogrodowe ma różne obowiązki, takie jak inne stowarzyszenia, ma obowiązek m.in. prowadzenia księgowości, zgłaszania zmian do KRS-u (np. we władzach, w statucie), składania sprawozdań finansowych do urzędu skarbowego, podlegają nadzorowi starosty.

 

Uchwały związane z utworzeniem stowarzyszenia ogrodowego, statut

  1. Lista członków założycieli stowarzyszenia -  kliknij tutaj
  2. Uchwała o wyodrębnieniu się z PZD, powołaniu nowego stowarzyszenia, przyjęciu statutu oraz wyborze komitetu założycielskiego nowego stowarzyszenia - kliknij tutaj
  3. Uchwała o wyborze zarządu - kliknij tutaj
  4. Uchwała o wyborze komisji rozjemczej - kiknij tutaj
  5. Uchwała o wyborze komisji rewizyjnej - kliknij tutaj
  6. Protokół z zebrania założycielskiego -  kliknij tutaj

Przykładowy wzór statutu - kliknij tutaj

Wyraź opinię 106 5

na skróty / spis treści