Przejdź do treści głównej

Nowela ustawy o pożytku. Mniej wątpliwości w regrantingu

autor(ka): Magda Dobranowska-Wittels, ngo.pl
2015-04-22, 06:53
archiwalne
fot. sxc.hu
Dookreślona procedura zlecania zadań publicznych z wykorzystaniem tzw. regrantingu – to kolejne propozycje zmian, które znalazły się w nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego.

Regranting, czyli przekazanie otrzymanej przez organizację pozarządową lub podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3 dotacji przez tzw. operatora projektu (za wiedzą i zgodą organu, który tej dotacji udzielił) innym organizacjom pozarządowym lub podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 (tzw. realizatorom projektu) w celu realizacji przez nie zadania publicznego, znany jest samorządom od 2010 r. Wtedy został po raz pierwszy wprowadzone do ustawy o działalności pożytku publicznego, jako jedna z możliwych form współpracy finansowej między organizacjami pozarządowymi a samorządami.

Rozwiać wątpliwości

I chociaż wydawało się to atrakcyjne rozwiązanie zarówno dla administracji samorządowej, jak i dla organizacji – niewiele samorządów decydowało się na taką współpracę. Jednym (chociaż nie jedynym) z powodów tego były niejednoznacznie brzmiące przepisy i związane z nimi wątpliwości interpretacyjne. Obecnie tocząca się nowelizacja ma te wątpliwości rozwiać.

– Zgłoszone propozycje doprecyzowują i porządkują mechanizm regrantingu. Mogą się wydawać dosyć oczywiste, ale do tej pory przepisy, które chcemy zmienić budziły wątpliwości samorządów – mówi Tomasz Schimanek, ekspert Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce (ARFP) i autor „Podręcznika regrantingu”, który powstał w, realizowanym przez ARFP, projekcie „Regranting jako sposób zwiększania zakresu, skali i efektywności realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe w gminie i powiecie”. W tym projekcie zostały też wypracowane propozycje zmian ustawowych przepisów o regrantingu. Jak podkreśla Schimanek – wynikają one z praktyki stosowania regrantingu przez samorządy.

Więcej o projekcie i jego efektach można przeczytać tutaj: Regranting nie tylko dla zuchwałych.

Nowe definicje

W projekcie nowelizacji znalazły się więc np. definicje: projektu, operatora projektu i realizatora projektu.

Projektem jest zadanie realizowane przez realizatora projektu. Operator projektu to organizacja pozarządowa lub podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3, której organ administracji publicznej zlecił realizację zadania publicznego w sposób, o którym mowa w art. 16a. A realizator projektu to organizacja pozarządowa lub podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3, której operator projektu zleca wykonanie projektu.

– Nie udało się natomiast wprowadzić do ustawy samego pojęcia „regranting”, a pomogłoby to już ostatecznie rozwiać pojawiające się wątpliwości. Przeciwni byli posłowie, urzędnicy i legislatorzy z uwagi na to, że jest to anglicyzm, a niestety na razie nie udało się wymyślić dobrego polskiego odpowiednika – mówi Schimanek.

Po pierwsze, konkurs

Zaproponowane w nowelizacji zmiany przepisów jednoznacznie wskazują, że możliwość realizacji zadania przy wykorzystaniu tzw. regrantingu powinna wynikać w pierwszej kolejności z ogłoszenia o otwartym konkursie ofert, a następnie – ze złożonej oferty i zawartej umowy.

– To, wydawałoby się, kolejna oczywistość, ale w niektórych samorządach zwyciężał pogląd, że obecnie obowiązujące przepisy nie wskazują jednoznacznie na konieczność ogłaszania otwartego konkursu ofert i szukały sposobu na zlecanie zadań publicznych poprzez regranting w formule pozakonkursowej – komentuje Tomasz Schimanek.

Zasady konkursu na realizatorów w ofercie i umowie

Praktyka stosowania regrantingu w samorządach pokazała, że istotnym kryterium decydującym o wyborze operatora projektu jest to, w jaki sposób ten ostatni chce wyłonić realizatorów projektu, czyli organizacje, które ostatecznie otrzymają pieniądze na realizację zadań publicznych. Dlatego w nowelizacji zaproponowano, aby zarówno oferta realizacji zadania publicznego, jak i umowa między samorządem a operatorem projektu, oprócz informacji podstawowych, zawierały również zasady i tryb przeprowadzenia konkursu na wybór realizatorów projektów, w tym warunki i kryteria ich wyboru oraz zasady i sposób monitorowania i oceny realizowanych przez nich projektów.

Sposób i tryb wyboru realizatorów projektów są ustalane wspólnie z organem administracji publicznej ogłaszającym otwarty konkurs ofert. A wynik konkursu podaje się do publicznej wiadomości poprzez jego zamieszczenie na stronie internetowej operatora projektu.

Operator ma 14 dni na przekazanie pieniędzy

W nowelizacji pojawiła się propozycja, aby zobowiązać operatora projektu do przekazania wybranym organizacjom pieniędzy na realizację zadań nie później niż 14 dni od dnia zawarcia umowy pomiędzy operatorem projektu a realizatorem projektu.

– Takie rozwiązanie ma zabezpieczyć realizatorów projektów przed opieszałością operatora, ale nie uwzględnia to wielu sytuacji praktycznych, przede wszystkim takiej, w której operator nie otrzymał jeszcze pieniędzy od instytucji zlecającej zadanie. Znamy przypadki, gdy operator już kończył konkurs na wybór realizatorów, a sam jeszcze czekał na pieniądze od administracji – zauważa Schimanek, który krytycznie ocenia ten zapis i zapowiada, że w czasie dalszych prac sejmowych nad nowelizacją będzie zabiegał o usunięcie tego przepisu. Tym bardziej, że oznacza on nierówne traktowanie stron: organ publiczny, zlecający zadanie operatorowi, nie jest zobligowany w ustawie żadnym terminem, w którym ma przekazać środki operatorowi.

Odpowiedzialność ponosi operator

Kolejna sprawa, która została doprecyzowana w nowelizacji to kwestia odpowiedzialności wobec samorządu za prawidłowe wydatkowanie środków publicznych. Zgodnie z propozycjami ponosi ją w całości operator projektu.

– Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej chciało w dużo większym zakresie uregulować relacje między samorządem a operatorem i realizatorami projektów. Proponowano m.in., aby operator i realizatorzy solidarnie ponosili odpowiedzialność za realizację zadań. Na szczęście udało się te propozycje wycofać – mówi ekspert ARFP.

Pomogła w tym m.in. opinia prawna sporządzona na potrzeby projektu realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce, zgodnie z którą inne zobowiązania łączą operatora projektu z samorządem (administracyjno-prawne), a inne z realizatorami projektów (cywilno-prawne). Dlatego też to operator projektu (a nie realizatorzy) po zakończeniu zadania (czyli po zakończeniu realizowanych projektów) sprawozdaje się samorządowi. Sprawozdanie to w szczególności zawiera informacje o nazwach i adresach siedzib realizatorów projektów, zrealizowanym zakresie rzeczowym projektów, terminach realizacji projektów, wysokości środków przekazanych na poszczególne projekty, wysokości środków wykorzystanych na realizację poszczególnych projektów.

Art. 11 ust. 2b zostaje

Nie udało się natomiast w tej nowelizacji wycofać z ustawy zapisów art. 11 ust. 2b, który przewiduje, że samorząd może zlecić organizacji pozarządowej obsługę otwartego konkursu ofert na realizację zadania. Przepis ten jest sformułowany w taki sposób, że rola organizacji ogranicza się w zasadzie do obsługi technicznej konkursu. A i to nie w pełni, więc samorząd i tak musi wykonać większość swoich zadań związanych z ogłoszeniem, rozstrzygnięciem konkursu i przekazaniem dotacji.

– Do tej pory nie znalazłem ani jednego samorządu, który korzystałby z tej formy zlecania zadania publicznego organizacjom – mówi Schimanek, który wraz z ARFP postulował, aby ten przepis zlikwidować. Jak dotąd jednak posłowie nie przychylili się do tej propozycji.

 

Proponowane zapisy

1) w art. 2 w pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 5–8 w brzmieniu:

(...)

6) operatorze projektu – rozumie się przez to organizację pozarządową lub podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3, której organ administracji publicznej zlecił realizację zadania publicznego w sposób, o którym mowa w art. 16a;

7) realizatorze projektu – rozumie się przez to organizację pozarządową lub podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3, której operator projektu zleca wykonanie projektu;

8) projekcie – rozumie się przez to zadanie realizowane przez realizatora projektu w sposób, o którym mowa w art. 16a;

(…)

10) w art. 11:

  1. ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Wspieranie oraz powierzanie, o których mowa w ust. 1, odbywa się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert albo w trybach określonych w art. 11a–11c lub art. 19a niniejszej ustawy.”,

  1. ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Zlecenia realizacji zadań publicznych w jednym z trybów, o których mowa w ust. 2, następuje w sposób zapewniający wysoką jakość wykonania danego zadania.”,

(…)

11) w art. 13:

  1. po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:

„2a. W przypadku gdy organ administracji publicznej zleca realizację zadania publicznego w sposób, o którym mowa w art. 16a, ogłoszenie otwartego konkursu ofert, o którym mowa w ust. 2, zawiera dodatkowo informacje o zasadach i warunkach zlecenia zadania.”,

(…)

12) w art. 14:

  1. zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie:

„1. Oferta złożona w jednym z trybów, o których mowa w art. 11 ust. 2, zawiera w szczególności:”,

  1. po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Oferta realizacji zadania publicznego w sposób określony w art. 16a oprócz informacji, o których mowa w ust. 1, zawiera także zasady i tryb przeprowadzenia konkursu na wybór realizatorów projektów, w tym warunki i kryteria ich wyboru oraz zasady i sposób monitorowania i oceny realizowanych przez nich projektów.”;

14) w art. 16:

  1. ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„Art. 16. 1. Organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybach, o których mowa w art. 11 ust. 2, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie, odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów ustawy, a organ administracji publicznej zobowiązuje się do przekazania na realizację zadania dotacji.”,

  1. po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Umowa, o której mowa w ust. 1, na zadanie realizowane w sposób, o którym mowa w art. 16a, określa zasady i tryb przeprowadzenia konkursu na wybór realizatorów projektów, w tym warunki i kryteria ich wyboru oraz zasady i sposób monitorowania i oceny realizowanych przez nich projektów.”,

  1. ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Zadanie publiczne nie może być realizowane przez podmiot niebędący stroną umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, chyba że umowa zezwala na wykonanie określonej części zadania przez taki podmiot.”,

  1. uchyla się ust. 7;

15) po art. 16 dodaje się art. 16a w brzmieniu:

„Art. 16a. 1. Operator projektu zleca realizację całości zadania publicznego realizatorom projektów wybranym na zasadach i w trybie określonym w ofercie, o której mowa w art. 14 ust. 1 i 1a, oraz umowie, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 1a.

2. Wyniki konkursu operator projektu podaje do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie na własnej stronie internetowej.

3. Realizatorzy projektów przyjmując zlecenie realizacji projektu w trybie określonym w ust. 1, zobowiązują się do wykonania projektu w zakresie i na zasadach określonych w umowie z operatorem projektu, a operator projektu zobowiązuje się do przekazania na realizację projektu środków finansowych.

4. Przekazanie na realizację projektu środków, o których mowa w ust. 3, następuje w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia zawarcia umowy pomiędzy operatorem projektu, a realizatorem projektu.

5. Operator projektu, któremu organ administracji publicznej zlecił realizację zadania publicznego na zasadach określonych w ust. 1, składa organowi sprawozdanie na zasadach, o których mowa w art. 18.”;

(…)

17) w art. 18 dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu:

(…)

5. Sprawozdanie, o którym mowa w art. 16a ust. 5, zawiera dodatkowe informacje odnoszące się do realizatorów projektów oraz do projektów realizowanych w ramach zleconych zadań, dotyczące:

1) nazw i adresów siedzib realizatorów projektów;

2) zrealizowanego zakresu rzeczowego projektów;

3) terminów realizacji projektów;

4) wysokości środków przekazanych na poszczególne projekty;

5) wysokości środków wykorzystanych na realizację poszczególnych projektów.”;

18) po art. 18a dodaje się art. 18b w brzmieniu:

„Art. 18b. Umowa, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 1a oraz sprawozdanie, o którym mowa w art. 18 ust. 1, 4 i 5, podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.”;

Informacja własna portalu ngo.pl

Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 6 0

Skomentuj

KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • aktywność lokalna
  • dotacje
  • pożytek publiczny
  • prawo
  • regranting
  • regranting
  • współpraca z administracją