Przejdź do treści głównej

Jest wyrok TK. Ustawa o zgromadzeniach wejdzie w życie

autor(ka): oprac. Rafał Kowalski, poradnik.ngo.pl
2017-03-16, 12:43
www.freeimages, fot. Marcin Mycielski
16 marca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny badał zgodność z ustawą zasadniczą nowelizacji zgromadzeń publicznych. Ustawę o zmianie ustawy – Prawo o zgromadzeniach Sejm uchwalił 13 grudnia 2016 r. Prezydent nie podpisał jej i skierował do TK. Sędziowie nie podzielili wątpliwości prezydenta. Nowelizacja wejdzie w życie. Zobacz, co zawiera.

Projekt procedowano w Sejmie bardzo szybko. Posłowie nie wprowadzili większych zmian. Dopiero Senat pochylił się nad projektem. Zaproponował poprawki, które usunęły część kontrowersyjnych zapisów (uprzywilejowanie niektórych typów zgromadzeń oraz brak vacatio legis). Sejm zaakceptował te poprawki. Mimo to ustawa nadal budziła wątpliwości. 28 grudnia 2016 r. prezydent postanowił skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego, używając m.in. argumentów, które wcześniej podnosiły organizacje pozarządowe.

zobacz:

16 marca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ustawa z 13 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o zgromadzeniach jest zgodna z Konstytucją. Czterech sędziów zgłosiło zdania odrębne.

Trybunał Konstytucyjny nie podzielił więc zastrzeżeń podnoszonych przez prezydenta w jego wniosku z końca grudnia 2016 r. Ustawa wejdzie w życie i zmienią się zasady organizowania zgromadzeń. Pojawia się zgromadzenia cykliczne i regulacje utrudniające organizowanie kontrmanifestacji. Nowe przepisy i związane z nimi wątpliwości przedstawiamy poniżej.

Zgromadzenia cykliczne

Zgodę na ich organizowanie będzie wyrażał wojewoda (czyli przedstawiciel rządu). Stanowi to wyłom od dotychczasowych zasad, według których zgromadzenia (ale nie wydawanie zgód, tylko przyjmowanie zgłoszeń) są w gestii władz samorządowych – gminy.

Krytycy nowelizacji wytykali nieprecyzyjne zdefiniowanie zgromadzeń cyklicznych, mogące powodować arbitralność przyszłych decyzji wojewodów.

W nowelizacji zapisano, mechanizm dający zgromadzeniom cyklicznym pierwszeństwo, nawet przed wcześniej zgłoszonymi (do gminy) zgromadzeniami. Przepisy dają możliwość zajęcia przez organizatorów zgromadzeń cyklicznych wybranej przez nich przestrzeni publicznej na okres 3 lat.

Zamknięta droga do sądu?

Organizator zgromadzenia (zgłoszonego wcześniej do gminy), który nie może go zorganizować z powodu zgromadzenia cyklicznego (o którym zadecydował później wojewoda), będzie miał duże trudności w skorzystaniu z możliwości odwoływania się do sądu (nie ma pewności, czy w ogóle będzie to możliwe).

Ograniczenia dotyczące organizowania kontrmanifestacji

Nowelizacja wprowadza sztywny mechanizm odseparowywania od siebie zgromadzeń. Odległość 100 metrów, którą ustaliły przepisy ustawy, dla zapewnienia bezpiecznego przebiegu dwóch jednoczesnych manifestacji, jest w istocie (w warunkach miejskich) odległością likwidującą możliwość organizowania kontrmanifestacji.

Tymczasem wskazuje się, że wolność zgromadzeń, nie jest wcale prostym uprawnieniem do wyjścia na ulicę. Wolność zgromadzeń to również prawo do prowadzenia w przestrzenie publicznej debaty - oczywiście w pokojowej formie. Debata taka nie jest możliwa, bez spotkania dwóch konkurencyjnych manifestacji. A do tego właśnie sprowadzają się, czekające właśnie na podpis prezydenta, przepisy.

Projekt poselski, starym zwyczajem, tuż po 11 listopada

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o zgromadzeniach to projekt poselski, który trafił do Sejmu 15 listopada 2016 r. Wywołał sporo kontrowersji, ponieważ proponował uprzywilejowane rodzaje zgromadzeń, nową ich formę (zgromadzenia cykliczne), ograniczenia utrudniające lub wręcz uniemożliwiające organizowanie tzw. kontrmanifestacji. Pomysły te zostały skrytykowane m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Sąd Najwyższy oraz Helsińską Fundację Praw Człowieka.

 

Ustawa zostanie teraz podpisana przez prezydenta. Wejdzie w życie 14 dni od dnia opublikowania, czyli na przełomie marca i kwietnia.

[tekst ustawy] Ustawa z dnia 13 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o zgromadzeniach, sejm.gov.pl

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa, dnia 16 marca 2017 r.
Sygn. akt Kp 1/17


Jak przestrzegać prawa w NGO, jakie przepisy są ważne dla NGO – dowiesz się w serwisie poradnik.ngo.pl.
Informacja własna portalu ngo.pl

Źródło: inf. własna (poradnik.ngo.pl)
Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 4 2

Skomentuj

KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • aktywność obywatelska
  • demokracja
  • dialog społeczny, społeczeństwo obywatelskie
  • organizacje pozarządowe
  • prawa człowieka
  • prawa obywatela
  • prawo
  • społecznicy