Przejdź do treści głównej

Dialog z administracją w radach działalności pożytku publicznego

autor(ka): Rafał Kowalski, poradnik.ngo.pl
2018-06-29, 16:00
Rady działalności pożytku to forum dyskusji stworzone ustawą o działalności pożytku. Powstają na różnych szczeblach administracji. Czy dobrze działają? Z okazji 15-lecia ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie opisujemy po kolei, co zawdzięczamy uchwalonemu w 2003 r. aktowi prawnemu.

Przypomnijmy: ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie została uchwalona 24 kwietnia 2003 r. Wraz z nią uchwalono też przepisy wprowadzające (w oddzielnej ustawie). Większość artykułów ustawy weszła w życie w tym samym roku, 29 czerwca, po miesięcznym vacatio legis. Ustawa o działalności pożytku była potem wielokrotnie nowelizowana. Zarówno sama ustawa, jak i kolejne nowelizacje odpowiadały na realne problemy NGO-sów – były też rzetelnie konsultowane.

wybrane, wcześniejsze wiadomości w cyklu 15-lecie ustawy: ODPŁATNA działalność pożytku publicznego, Definicja organizacji pozarządowej


Współpraca organizacji pozarządowych z administracją publiczną
– obszar, dla którego ustawa o pożytku znaczy najwięcej – dzieje się na kilku poziomach. Przede wszystkim na poziomie finansowym (zlecania zadań – organizacji konkursów), ale też na poziomie dialogu. W uproszczeniu dialog ten powstaje w ramach forów – i tu dominują rady pożytku – oraz zawiera się w dokumentach, głównie programach współpracy. O programach jeszcze napiszemy – teraz skoncentrujmy się na radach działalności pożytku publicznego.

Ogólnopolska Rada Działalności Pożytku Publicznego

Pierwsza w ustawie pojawiła się rada ogólnopolska. Zaczynała jako ciało doradcze ministra pracy i polityki społecznej (ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego), ze stworzonym do jej obsługi departamentem pożytku publicznego. W ten sposób działała kilkanaście lat – od listopada 2003 r. W 2017 została przeniesiona do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Obecnie doradza Przewodniczącemu Komitetu do spraw Pożytku Publicznego

Rada Działalności Pożytku Publicznego ma głównie kompetencje i zadania doradcze. Powinny do niej trafiać (do oceny) wszelkie akty prawne mające wpływ na działania organizacji pozarządowych. W praktyce nie zawsze udawało się realizować to założenie – jednak centrum prac nad nowelizacjami ustawy o działalności pożytku (i aktami wykonawczymi do ustawy), a także nad Programem Fundusz Inicjatyw Obywatelskich, zwykle lokalizowane było w RDPP. 

Rada pracuje na posiedzeniach, które odbywają się co dwa miesiące. Tworzy również stałe i doraźne zespoły problemowe. 


Po nowelizacji ustawy o działalności pożytku w 2015 r. w Radzie pojawiło się więcej przedstawicieli organizacji. Pierwotnie 20-osobowa Rada składała się w połowie z reprezentantów NGO-sów. Teraz może ich być właściwie nieograniczona ilość – i rzeczywiście dominują. To jednak również problem Rady – sytuacja, kiedy przedstawiciele sektora rozmawiają między sobą i z rzadka, lub w niewielkiej ilości, dołączają do nich przedstawiciele administracji – ministerstw, nie jest wcale dobra. Z tym problemem RDPP boryka się od samego początku.   

Przypominamy o naborze na pozarządowych członków do kolejnej kadencji rady (obecna kadencja kończy się jesienią 2018 r.) – zobacz: Ogłoszenie o naborze kandydatów na członków Rady Działalności Pożytku Publicznego VI kadencji, bip.kprm.gov.pl.


Zapisy dotyczące ogólnopolskiej RDPP znajdują się w artykułach 35-41 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.


Wojewódzkie, powiatowe i gminne rady pożytku

Przeniesienie pomysłu z poziomu ogólnopolskiego na poziom lokalny nastąpiło w 2010 r. Wtedy w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie pojawiły się regulacje dotyczące funkcjonowania rad pożytku na szczeblu województw, powiatów i gmin (artykuły 41a-j). 

Tworzenie przez samorządy rad wojewódzkich, powiatowych i gminnych nie jest, w odróżnieniu od ogólnopolskiej RDPP, obligatoryjne. Jednak jeśli zbierze się wymagana liczba organizacji i wyrazi wolę powołania rady pożytku na danym szczeblu, administracja musi powołać radę. Tworzenie lokalnych rad pożytku uzależnione jest więc tylko od aktywności samych NGO-sów.

Najpełniejszą reprezentację – jeśli chodzi o wykorzystanie możliwości tworzenia rad na określonym szczeblu administracji -– tworzą wojewódzkie rady działalności pożytku publicznego. Rady wojewódzkie są szczególne pod jeszcze jednym względem. Spotykają się w nich z organizacjami przedstawiciele zarówno samorządu województwa, jak i administracji centralnej – przedstawiciele wojewodów (w ogólnopolskiej RDPP również pracują samorządowcy, ale ich pozycja jest tu zbliżona do pozycji przedstawicieli NGO-sów). 

Aktywność rad wojewódzkich znalazła niedawno wyraz w utworzeniu Konwentu Wojewódzkich Rad Działalności Pożytku Publicznego. Konwent jest polem do wymiany doświadczeń między radami wojewódzkimi, monitoruje ważne dla współpracy międzysektorowej akty prawne i uczestniczy w ich opiniowaniu. Stara się również współpracować z ogólnopolską RDPP, dzięki czemu w obie strony następuje przepływ informacji.



Co znaczą rady i jaki jest ich realny wpływ na regulacje, poczynając od samej góry, czyli RDPP i aktów prawnych tworzonych przez rząd, a kończąc na radach lokalnych i prawie miejscowym? W dużej mierze decydować będzie o tym zaangażowanie i kompetencja członków poszczególnych rad oraz środowiska, które ich wyłania, i w którym pracują. Przychylność i otwartość administracji też ma oczywiście znaczenie. Warunki do połączenia i wykorzystania z pożytkiem wszystkich tych okoliczności stwarza nam ustawa.

 

 


Jak przestrzegać prawa w NGO, jakie przepisy są ważne dla NGO – dowiesz się w serwisie poradnik.ngo.pl.
Informacja własna portalu ngo.pl

Źródło: inf. własna (poradnik.ngo.pl)
Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 1 0

Skomentuj

KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • dialog społeczny, społeczeństwo obywatelskie
  • organizacje pozarządowe
  • pożytek publiczny
  • prawo
  • społecznicy
  • współpraca z administracją