Przejdź do treści głównej

1% podatku dla OPP

Najważniejsze informacje o 1% podatku dochodowego przekazywanym organizacjom pożytku publicznego (OPP).

Co to jest 1%?

1% – tak w skrócie mówimy o 1% podatku dochodowego osób fizycznych, który od 2004 roku podatnicy mogą przekazywać na organizacje pożytku publicznego.
 
1% to jedna setna część podatku dochodowego od osób fizycznych (sposób finansowego wsparcia), którą podatnik może przekazać wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego.
 
1% jest to także jeden z przywilejów, z jakich mogą korzystać organizacje pożytku publicznego.
 
Możliwość tę wprowadziła ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w 2003 r., a konkretne przepisy określające, kto i jak może przekazać 1% podatku znajdują się w ustawie o podatku dochodowym osób fizycznych.
 
1% nie jest darowizną ani ulgą.
  • Można powiedzieć, że ze społecznego punktu widzenia jest to przejaw demokracji bezpośredniej. Dzięki niemu każdy polski podatnik może samodzielnie zadecydować do kogo trafi część podatku dochodowego, który powinien zapłacić państwu. Korzystając z tej możliwości, "wspomagamy" ministra finansów w dystrybucji środków publicznych. Jeśli nie zdecydujemy się na przekazanie 1% organizacji pożytku publicznego, podatek za dany rok trafi do „wspólnego worka”.
  • Z prawno-podatkowego punktu widzenia nie dysponujemy własnymi pieniędzmi, a tylko korzystamy z "uprzejmości" państwa, które pozwala nam samodzielnie zadecydować, gdzie trafią państwowe pieniądze. Nie ma to więc wiele wspólnego z darowizną, którą wykładamy dobrowolnie z własnej kieszeni.
Zmniejszenie podatku o 1% stosuje się, jeżeli dokonane wpłaty nie zostały odliczone od dochodu na podstawie przepisów o darowiznach (art. 26 ust. 1 pkt 9).

Jakie organizacje mogą przyjmować wpłaty z 1%?

Aby móc przyjmować 1% podatku dochodowego organizacja musi mieć status organizacji pożytku publicznego (OPP).  Nie wszystkie OPP mogą korzystać z przywileju otrzymywania 1%, zależy on bowiem od spełnienia dodatkowych wymagań, i to zarówno dla organizacji nowo uzyskujących status, jak i dla OPP posiadających ten status od kilku lat.

1. Organizacje dopiero uzyskujące status OPP.

Muszą uzyskać status OPP, czyli mieć w KRS wpis o jego nadaniu, najpóźniej do dnia 30 listopada (włącznie z tym dniem) roku podatkowego, za który podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może przekazać 1% podatku.

2. Organizacje posiadające już status OPP.

Takie OPP, które uzyskały status w latach wcześniejszych niż rok podatkowy, za który podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może przekazać 1% podatku, muszą wypełnić obowiązki sprawozdawcze. Chodzi o obowiązek sporządzenia i przesłania do odpowiednich urzędów ich rocznego sprawozdania merytorycznego oraz finansowego. Organizacje, które nie wypełnią tych obowiązków, nie zostaną uwzględnione na wykazie OPP uprawnionych do otrzymywania 1% podatku.
Na wykazie nie są także umieszczane OPP, w stosunku do których rozpoczęto procedurę likwidacji lub ogłoszono upadłość.
 

Jak powstaje rejestr OPP uprawnionych do otrzymywania 1%?

Na wykazie organizacji pożytku publicznego (OPP) uprawnionych do otrzymywania 1% za dany rok podatkowy, znajdują się tylko OPP, które spełniają ustawowe warunki. Wykaz jest elektroniczny, prowadzi go minister pracy i polityki społecznej. Jest umieszczany na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej: http://www.mpips.gov.pl/bip/wykaz-organizacji-pozytku-publicznego/.

Wykaz jest publikowany nie później niż 15 grudnia roku, za który podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą przekazać 1% podatku (np. 15 grudnia 2014 r.). Zawiera następujące dane o organizacjach pożytku publicznego (zgodnie z informacji dostarczonymi ministrowi pracy i polityki społecznej przez ministra sprawiedliwości):

  • nazwa i siedziba OPP,
  • numer KRS,
  • numer NIP, jeśli został wpisany do KRS

 

UWAGA!
Na wykazie umieszczane są organizacje, które otrzymały status OPP do 30 listopada danego roku podatkowego oraz organizacje, które otrzymały status OPP w latach wcześniejszych (np. rok, dwa lub więcej lat wcześniej) i wypełniły odpowiednie obowiązki sprawozdawcze.

 

Wykaz jest aktualizowany co roku, dlatego nie ma na nim danych organizacji:

  • które nie dopełniły obowiązków sprawozdawczych, czyli nie wysłały w terminie do 15 lipca sprawozdań do ministra pracy i polityki społecznej,
  • które zostały pozbawione statusu OPP czy też same z niego zrezygnowały,
  • likwidujących się albo w stosunku do których wpisana jest upadłość.

 

Numer rachunku bankowego właściwego do przekazywania 1% podatku

Na wykazie nie ma numerów rachunków bankowych OPP. Minister rodziny, pracy i polityki społecznej przekazuje ministrowi finansów listę organizacji uprawnionych do otrzymywania 1% podatku za dany rok a OPP samodzielnie dostarcza do swojego urzędu skarbowego informację o numerze rachunku właściwym do przekazywania 1% podatku. Ma na to czas do 30 czerwca roku następującego po roku podatkowym, za  który odliczany jest 1% podatku. Muszą to zrobić nowe OPP (te, które uzyskały status OPP do 30 listopada danego roku) oraz te, które zmieniły rachunek bankowy.

PRZYKŁAD:
Prowadzimy Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły „Ekierka” 22 września 2014 r. uzyskaliśmy status OPP czy musimy zgłosić teraz numer rachunku bankowego? Jak to zrobić?

Tak stowarzyszenie musi zgłosić numer rachunku bankowego właściwego do przekazywania środków z 1%.  Najlepiej poczekać do 15 grudnia na opublikowanie listy organizacji uprawnionych do otrzymywania 1% za rok 2014, sprawdzić czy jest tam Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły „Ekierka”, po czym wypełnić formularz aktualizacyjny NIP-8 i przesłać do swojego urzędu skarbowego. Ostateczny termin to 30 czerwca 2015 r.

OPP, które uzyskały status w latach wcześniejszych i nie zmieniły numeru rachunku bankowego właściwego do przekazywania 1% podatku nie muszą zgłaszać aktualizacji rachunku bankowego.

Kto może dać organizacji pożytku publicznego 1%?

1% podatku mogą przekazać organizacjom mającym status pożytku publicznego rozliczający się w Polsce:
  • podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (w tym m.in.podatnicy uzyskujący dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych),
  • podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
  • podatnicy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i korzystający z liniowej, 19-procentowej stawki podatku.
1% mogą przekazać również emeryci, pod warunkiem jednak, że samodzielnie wypełnią PIT-37 i zrezygnują z pomocy ZUS w tym zakresie. Podobna zasada dotyczy osób, które są rozliczane przez pracodawcę.
 

Czy firma może nam przekazać 1%

To zależy, co rozumiemy pod pojęciem „firma”. Może chodzić zarówno o działalność gospodarczą prowadzoną przez osobę prawną (np. spółkę, przedsiębiorstwo państwowe, organizację pozarządową), jak i przez osobę fizyczną. 1% podatku dochodowego mogą przekazywać tylko osoby fizyczne:
  • podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych,
  • podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
  • podatnicy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i korzystający z liniowej, 19-procentowej stawki podatku.
1% nie mogą przekazywać osoby prawne, np. spółki, inne organizacje pozarządowe, przedsiębiorstwa państwowe itd.

Kiedy podatnik rozlicza 1% - w roku w którym go przekazał, czy w roku następnym?

Podatnik przekazuje 1% przy rozliczeniu podatkowym za rok poprzedni. Wygląda to na przykład tak. Od stycznia do kwietnia 2016 roku podatnicy wypełniają swoje zeznania podatkowe, gdy już wiedzą, jak wysoki podatek muszą zapłacić za 2015 rok (lub już zapłacili w zaliczkach podatkowych), mogą w swoim zeznaniu podatkowym wskazać, że część tego podatku (tj. 1%) chcą przekazać wybranej organizacji pożytku publicznego. Podają wtedy jej nazwę i numer KRS w odpowiedniej rubryce formularza PIT. Nie dokonują jednak samodzielnie wpłaty na konto organizacji. Pieniądze przekazuje urząd skarbowy.

Czy OPP musi mieć specjalne konto na wpłaty 1%? Czy konto trzeba gdzieś zgłosić?

OPP nie musi mieć specjalnego konta (subkonta) na wpłaty 1%, ale może je założyć specjalnie na 1%. Bez względu jednak na to, czy organizacja ma osobne konto, czy nie to musi samodzielnie dostarczyć do swojego urzędu skarbowego informację o numerze rachunku właściwym do przekazywania 1% podatku. Ma na to czas do 30 czerwca roku następującego po roku podatkowym, za  który odliczany jest 1% podatku. Muszą to zrobić nowe OPP (te, które uzyskały status OPP do 30 listopada danego roku) oraz te, które zmieniły rachunek bankowy.
 
PRZYKŁAD:
Prowadzimy Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły „Ekierka” 22 września 2014 r. uzyskaliśmy status OPP czy musimy zgłosić teraz numer rachunku bankowego? Jak to zrobić?

Tak stowarzyszenie musi zgłosić numer rachunku bankowego właściwego do przekazywania środków z 1%.  Najlepiej poczekać do 15 grudnia na opublikowanie listy organizacji uprawnionych do otrzymywania 1% za rok 2014, sprawdzić czy jest tam Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły „Ekierka”, po czym wypełnić formularz aktualizacyjny NIP-8  i przesłać do swojego urzędu skarbowego. Ostateczny termin to 30 czerwca 2015 r.

W jakim terminie OPP otrzyma pieniądze z 1% na swoje konto?

Przekazywaniem pieniędzy z 1% zajmują się urzędy skarbowe (US), a warunkiem przekazania jest złożenie przez podatnika deklaracji w terminie i zapłacenie przez niego podatku (w pełnej wysokości). Przekazana kwota jest pomniejszana o koszty przelewu. Urzędy skarbowe mają obowiązek przekazania organizacji środków z 1% w okresie od maja do końca lipca roku następującego po roku podatkowym, za który składane jest zeznanie.
 
Jeśli podatnik błędnie zawyżył swój podatek (i tym samym zadeklarował „za duży” 1% dla wybranej organizacji pożytku publicznego), a przy korekcie zeznania okazało się, że podatek należny jest mniejszy i urząd skarbowy powinien podatnikowi zwrócić nadpłacony pieniądze – wówczas (jeśli pieniądze zostały już przekazane organizacji) urząd skarbowy nie będzie domagał się od organizacji zwrotu zawyżonej kwoty 1% (w istocie różnicy między poprawnie obliczoną kwotą i tą zawyżoną), ale „weźmie” sobie tę różnicę z sumy, którą ma zwrócić podatnikowi (art. 77c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm).

OPP, które uzyskały status w latach wcześniejszych i nie zmieniły numeru rachunku bankowego właściwego do przekazywania 1% podatku nie muszą zgłaszać aktualizacji rachunku bankowego.

Na co można wydać pieniądze pochodzące z 1%?

Pieniądze z 1% otrzymane przez OPP mogą być wydane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego. Informację, na co zostały spożytkowane środki z 1%, organizacja pożytku publicznego ma obowiązek umieścić w swoim sprawozdaniu merytorycznym, zgodnie z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Jest to sprawozdanie jawne, publikowane m.in. na stronie internetowej danej organizacji.

Czym jest Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego?

Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego, to specjalny państwowy fundusz celowy zarządzany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Celem funduszu jest:

  •  wyrównywanie szans rozwoju organizacji pożytku publicznego,
  • wzmocnienie organizacji pożytku publicznego działających lokalnie,
  • rozwój wolontariatu w organizacjach pożytku publicznego,
  • wzrost kompetencji organizacji pożytku publicznego, w szczególności przez podnoszenie wiedzy i umiejętności osób działających w organizacjach pożytku publicznego,
  • wzmocnienie infrastruktury organizacji pożytku publicznego.

Jego przychody powstają z pieniędzy z 1% podatku, które były:

  • niewydane przez organizację, która utraciła status OPP,
  • przekazane na OPP, której nie ma na wykazie organizacji uprawnionych do otrzymywania 1% podatku (osoba zaznaczyła w swoim rocznym rozliczeniu PIT informację o przekazaniu 1% podatku na rzecz OPP, której nie ma w wykazie), a także odsetki naliczane na podstawie decyzji ministra, związanej z niewydaniem tych środków,
  • wydane przez OPP uzyskanego 1% podatku niezgodnie z ustawą i zwrócone na mocy ministra ds. zabezpieczenia społecznego (np. w sytuacji kiedy kontrola wykazała rozdysponowanie środków z 1% niezgodnie z przeznaczeniem i OPP musiała je zwrócić)

OPP, ubiegające się o te środki będą startowały w konkursie ofert, prowadzonym na takich samych zasadach, jak w przypadku innych konkursów ofert prowadzonych przez administrację publiczną.

Fundusz został wprowadzony nowelizacją ustawy z 2015 roku. Szczegółowe zasady jego funkcjonowania zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Czy oprócz 1% możemy nadal przyjmować darowizny?

Tak - nie ma żadnej przeszkody, aby organizacja pożytku publicznego, oprócz 1%, mogła przyjmować także darowizny pieniężne i rzeczowe.

Jaka jest różnica między darowizną a 1%?

Od 1 stycznia 2004 roku polscy podatnicy mogą na dwa sposoby finansowo pomagać organizacjom pozarządowym. Jeden z tych sposobów to darowizna pieniężna, a drugi to przekazywanie 1% podatku dla organizacji pożytku publicznego. Obie te formy opisane są w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
 
Darowizna
Definicje słownikowe darowizny mówią, że jest to „umowa, mocą której jedna strona (właściciel) oddaje daną rzecz drugiej stronie dobrowolnie i bezpłatnie” lub „pieniądze lub majątek, które ktoś przekazał dobrowolnie jakiejś osobie lub instytucji, zwykle na podstawie pisemnej umowy”. A według definicji zawartej w Kodeksie cywilnym (art. 888) jest to „forma umowy, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku”.
 
Warte podkreślenia są sformułowania – dobrowolnie i kosztem swego majątku. O darowiźnie możemy mówić, gdy dzielimy się swoją własnością, przekazujemy pieniądze z własnej kieszeni.
 
Darowiznę ponadto możemy przekazać każdej organizacji pozarządowej (stowarzyszeniu lub fundacji), pod warunkiem, że ma ona osobowość prawną (tzn. jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym).
 
Państwo, za pomocą ulg, zachęca nas do przekazywania darowizn – możemy do pewnej wysokości zmniejszyć podatek, który jesteśmy winni skarbowi państwa, o ile wcześniej jakąś sumą pieniędzy (dowolnej wysokości) obdarowaliśmy określoną w prawie organizację lub instytucję.
 
W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych darowizna opisana jest w artykule 26. Zgodnie z nim podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot m.in. darowizn przekazanych organizacjom pozarządowym, które realizują cele określone w art. 4. ustawy o działalności pożytku publicznego (czyli 24 dziedziny działalności pożytku publicznego) oraz na cele kultu religijnego. Darowiznę odpisujemy od dochodu w wysokości dokonanej wpłaty. Ponadto darowizna przekazywana jest w roku podatkowym, z którego się rozliczamy.
 
1%
Możliwość przekazania 1% została wprowadzona ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jako szczególna forma wsparcia tylko i wyłącznie organizacji posiadających status pożytku publicznego.
 
1% nie jest darowizną ani ulgą. Można powiedzieć, że ze społecznego punktu widzenia jest to przejaw demokracji bezpośredniej. Dzięki niej każdy polski podatnik może samodzielnie zadecydować do kogo trafi 1% podatku dochodowego, który należny jest państwu. Korzystając z tej możliwości, "wspieramy" ministra finansów w trudzie dystrybucji środków publicznych. Jeśli nie zdecydujemy się na przekazanie 1% organizacji pożytku publicznego, podatek trafi do wspólnego worka. Z prawno-podatkowego punktu widzenia nie dysponujemy własnymi pieniędzmi, a tylko korzystamy z „uprzejmości” państwa, które pozwala nam samodzielnie zadecydować, gdzie trafią państwowe pieniądze. Nie ma to wiele wspólnego z darowizną, którą wykładamy dobrowolnie z własnej kieszeni.
Tak też jest to ujęte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zmniejszenie podatku o 1% stosuje się, jeżeli dokonane wpłaty nie zostały odliczone od dochodu na podstawie przepisów o darowiznach. (art. 26 ust. 1 pkt. 9).
 
Dwie różnice
Są zatem dwie zasadnicze różnice między darowizną, a mechanizmem 1%:
  1. Kwota 1% wyliczana jest z kwoty należnego podatku (czyli tego, który i tak musimy odprowadzić do urzędu skarbowego);
  2. Sposób przekazywania: 1% trafia na konto organizacji za pośrednictwem urzędu skarbowego w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego przez podatnika (który w swoim formularzu PIT – wypełniając odpowiednie rubryki – wyraził wolę, aby 1% jego podatku należnego powędrował do organizacji pożytku publicznego).

Czy zbieranie pieniędzy przez OPP na 1% to zbiórka publiczna?

Zbieranie pieniędzy na 1% nie jest zbiórką publiczną. Aby zbierać pieniądze w czasie zbiórki publicznej – trzeba najpierw zgłosić zbiórkę na zbiórki.gov.pl. Aby korzystać z wpłat 1% organizacja nie musi więc ubiegać się o zezwolenie na zbiórkę publiczną, ale musi mieć status organizacji pożytku publicznego.

Czy nie mając statusu OPP możemy przyjmować wpłaty 1% podatku?

Możliwość przyjmowania 1% podatku jest przywilejem przysługującym tylko organizacjom, które uzyskały status pożytku publicznego (OPP). Fundacja, czy stowarzyszenie nie może więc otrzymywać 1%, jeśli takiego statusu nie ma i nie zostanie umieszczona na wykazie OPP uprawnionych do otrzymywania 1% podatku.
 
Nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z 2015 roku wprowadziała regulacje dotyczące zbierania 1% podatku przez OPP na rzecz organizacji, które nie mają statusu. Zakazuje praktyk związanych z pośredniczeniem przez OPP w zbieraniu 1% podatku na inne organziacje. Zgodnie z nowymi zasadami OPP, która znajduje się na wykazie uprawnionych do otrzymywania 1%, sporządzonym przez ministra, nie może namawiać do przekazania środków z 1% podatku za jej pośrednictwem na rzecz innej OPP, która nie została uwzględniona w wykazie. Również OPP, której nie ma na wykazie (np. z powodu niezłożenia sprawozdania lub nieterminowego złożenia sprawozdania) nie może zbierać środków za pośrednictwem OPP, która się na nim znalazła.
 
Uwaga! Za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących promocji OPP grozi kara grzywny.
Wyraź opinię 73 3

na skróty / spis treści