Przejdź do treści głównej

Nieodpłatna pomocy prawna, opodatkowanie i odliczenie VAT

Możliwość opodatkowania podatkiem od towarów i usług świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego w związku ze świadczeniem tych usług.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA
Pismo z dnia 8 września 2011 r. Izba Skarbowa w Warszawie IPPP2/443-783/11-2/JO

Opis sytuacji:

We wniosku z dnia 27 czerwca 2011 r.  zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. Sp.k. (dalej: "Kancelaria") zamierza rozpocząć współpracę z fundacją prowadzącą program C., w ramach której Kancelaria świadczyłaby nieodpłatnie usługi prawne na rzecz wybranych przez Kancelarię organizacji pozarządowych. Kancelaria będzie angażować się w funkcjonowanie Programu poprzez wybór interesujących ją spraw spośród listy spraw wskazanych przez fundację i świadczenie nieodpłatnie usług prawniczych na rzecz wskazanych organizacji pozarządowych. W ramach współpracy fundacja prowadząca program C. będzie wskazywać Kancelarię jako kancelarię współpracującą z programem na swych stronach internetowych oraz informować o sprawach podjętych pro publico bono przez Kancelarię w kontaktach z mediami, na swych stronach internetowych i w wszelkich innych materiałach promocyjnych. Kancelaria rozważa również świadczenie pomocy prawnej bezpośrednio na rzecz organizacji pozarządowych. Przystąpienie do programu C. oraz wsparcie pomocą prawną innych organizacji pozarządowych oprócz wymiaru charytatywnego jest elementem długofalowej strategii wizerunkowej Kancelarii, uwzględniającej działalność pro bono jako jedną z istotnych wartości Kancelarii oraz element kształtowania jej wizerunku wśród klientów i potencjalnych klientów.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:
  1. Czy usługi prawnicze świadczone nieodpłatnie przez Spółkę w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego są opodatkowane VAT.
     
  2. Czy Spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia usług przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego.
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast w świetle art. 8 ust. 2 ustawy o VAT za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu uznaje się również:
1) "użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika."
Z powyższego wynika, iż nieodpłatne świadczenie usług prawniczych na rzecz organizacji pozarządowych będzie podlegać opodatkowaniu VAT tylko wtedy, gdy nieodpłatne świadczenie usług służy do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Stanowisko Wnioskodawcy do pytania nr 2:

W opinii Kancelarii przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych w działalności gospodarczej - również w tej części, w której będą wykorzystywane do usług świadczonych nieodpłatnie. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Dla uznania prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wystarczający jest związek choćby pośredni pomiędzy dokonanymi zakupami towarów lub usług a czynnościami opodatkowanymi VAT.

Biorąc pod uwagę, iż świadczone przez Kancelarie nieodpłatnie usługi prawnicze stanowią element strategii wizerunkowej Kancelarii oraz mają wpływ na kształtowanie wizerunku Kancelarii wśród jej klientów i potencjalnych klientów, w opinii Kancelarii związek pomiędzy nabywanymi towarami i usługami wykorzystywanymi do świadczenia usług na rzecz organizacji pozarządowych a działalnością gospodarczą Kancelarii, uprawnia Kancelarię do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego od dokonywanych zakupów towarów i usług.

Stanowisko:

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

  1. użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;
     
  2. nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Organ podatkowy stwierdza, że tak wskazane cele podjętych przez Wnioskodawcę działań w sensie gospodarczym przemawiają za tym, żeby uznać je za związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Działania te, będące - co należy podkreślić - zjawiskiem marginalnym, jako przynoszące korzyści prowadzonej działalności gospodarczej są związane bezpośrednio z jej prowadzeniem. To, że są to usługi tego samego rodzaju, co świadczone odpłatnie w ramach przedmiotu działania prowadzonej przez Kancelarię działalności gospodarczej, nie ma żadnego znaczenia dla oceny istnienia, bądź nie, ich związku z funkcjonowaniem podmiotu. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie świadczenie nieodpłatnych usług pomocy prawnej przez Kancelarię na rzecz organizacji pozarządowych, jako czynność istotnie kształtującą pozytywny jej wizerunek wśród klientów jak i w społecznym odbiorze klientów, jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Zatem, przedmiotowe świadczenie usług - jako nie spełniające dyspozycji art. 8 ust. 2 ustawy - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z kolei wskazać należy, iż na mocy art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Zgodnie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza natomiast możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz nie podlegających temu podatkowi. Biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz treść powołanych przepisów stwierdzić należy, iż w analizowanej sytuacji należy się zgodzić ze stanowiskiem Wnioskodawcy, iż przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków ponoszonych przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia usług nieodpłatnej pomocy prawnej z uwagi na związek zakupów z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz wykonywaniem działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

Reasumując, należy stwierdzić, iż Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania przedmiotowych usług nieodpłatnej pomocy prawnej.
 



Projekt „Stołeczne Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych” jest współfinansowany przez Miasto Stołeczne Warszawa.
 

autor(ka): Arkadiusz Jarosiński, FRSO

Wyraź opinię 0 0