Z jakimi sprawami idziemy do urzędu powiatowego?

Powołane w 1999 roku powiaty przejęły znaczącą część zadań realizowanych lokalnie przez administrację rządową (urzędy rejonowe oraz wojewódzkie).

Założeniem reformy samorządowej było oddanie gminom prawie całości zagadnień dotyczących indywidualnych spraw obywateli, zaś tych, które przekraczały możliwości gmin – powiatom. Ustawa o samorządzie powiatowym (art. 4, ust. 1) przypisała im więc zadania między innymi z zakresu:

edukacji publicznej,

promocji i ochrony zdrowia,

pomocy społecznej,

wspierania osób niepełnosprawnych,

geodezji,

administracji architektoniczno-budowlanej,

gospodarki wodnej,

ochrony środowiska i przyrody,

porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli,

przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy,

ochrony praw konsumenta,

współpracy z organizacjami pozarządowymi.

Mimo że niektóre z wymienionych zagadnien pokrywają się z zakresem działania gmin, to jest to tylko pozorne. Ustawa powiatowa (art. 4, ust 6) wyraźnie stwierdza, że zadania powiatu nie mogą naruszać zakresu działania gmin. Ponadto, w poszczególnych ustawach doprecyzowano zadania powiatu w taki sposób, by nie powstawały spory pomiędzy gminami i powiatami.

Zgodnie z zasadą subsydiarności powiaty przejęły te zadania, których zasięg i zakres przekracza możliwości gmin. Zadaniem powiatu jest prowadzenie spraw związanych z rejestracją i aktywizacją bezrobotnych, a także wypłacaniem im zasiłków – zadanie to realizują powiatowe urzędy pracy. Wynika to ze specyfiki rynku pracy – miejsca pracy dla mieszkańców jednej gminy mogą być tworzone w gminie sąsiedniej, stąd koordynację działań powierzono administracji ponadgminnej. Podobnie wygląda sytuacja w sferze edukacji. Kompetencje powiatu obejmują szkoły ponadgimnazjalne, a także szkoły specjalne – bo konieczność powołania liceum, technikum czy specjalnej szkoły podstawowej mogłaby przekraczać możliwości gminy. W pomocy społecznej – powiatowe centra pomocy rodzinie zajmują się między innymi: rodzinami zastępczymi, ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi, usamodzielnianiem wychowanków domów dziecka, uchodźcami, ośrodkami interwencji kryzysowej. Na poziomie powiatu dzielone są również środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczane na pomoc osobom indywidualnym, pracodawcom zatrudniającym niepełnosprawnych oraz organizacjom pozarządowym.

Strukturę władz powiatowych i zasady ich działania oprócz zapisów ustawowych, doprecyzowuje statut powiatu oraz regulaminy i statuty starostwa i innych jednostek organizacyjnych powiatu. Wszystkie te dokumenty są dostępne na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) – www.bip.gov.pl