Jak zakłada się oddział/koło stowarzyszenia?

Nie istnieje jeden obowiązujący sposób powoływania oddziału, decydujące znaczenie w tym względzie mają zapisy statutu danego stowarzyszenia.

Aby powstał oddział stowarzyszenia przede wszystkim potrzebni są jego założyciele, czyli ludzie którzy będą go tworzyć i w nim działać. Przepisy nie określają ilu ma być założycieli, ale wydaje się, że powinno być to przynajmniej 15 osób (szczególnie, jeśli oddział zamierza mieć własną osobowość prawną), czyli tak jak w przypadku stowarzyszenia rejestrowanego w KRS. Oddział powoływany jest uchwałą właściwego organu organizacji głównej (macierzystej) - zarządu albo walnego zebrania.

Oddział może powstać z inicjatywy własnej osób, które chcą go tworzyć i być w jego szeregach (zgłaszają ten pomysł do organizacji macierzystej, są inicjatorami) lub z inicjatywy samej organizacji macierzystej.

Sposób powołania oddziału zawsze musi być zgodny z zapisami statutowymi danej organizacji (tutaj więcej o statucie i oddziałach: http://www.ngo.pl/x/366676).

Struktura oddziału też powinna być określona w statucie i najczęściej jest podobna do struktury organizacji macierzystej, czyli oddział ma własny zarząd, komisję rewizyjną, wszyscy członkowie tworzą walne zebranie.

Ze stowarzyszeniem, które je powołało (jednostką macierzystą) łączy je wspólny statut.

Tak więc, jeżeli statut przewiduje możliwość tworzenia oddziałów/kół, to musimy postępować zgodnie z tymi zapisami.

Jeżeli statut nie przewiduje możliwości tworzenia oddziałów, pierwszą rzeczą, którą trzeba zrobić, by powołać oddziały będzie zmiana statutu. Muszą się w nim znaleźć zapisy mówiące o zasadach powoływania kół/oddziałów. To, jak może być zmieniany statut zależy od regulacji wewnętrznych w organizacji, najczęściej wymagana jest uchwała walnego zebrania. Zmiana statutu musi być zgłoszona do KRS. O tym, kto może zmienić statut stowarzyszenia czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/443859.

Zobacz także przykładowy statut działającego stowarzyszenia, które posiada jednostki terenowe: Polski Związek Głuchych.