Czy administracja centralna ma obowiązek współpracować z organizacjami pozarządowymi?

Organy administracji centralnej (ministrowie oraz szefowie urzędów centralnych) wykonują zadania, które nakładają na nich ustawy. W przeciwieństwie do ustaw samorządowych, gdzie na wszystkich szczeblach współpracę z organizacjami pozarządowymi wpisano jako zadanie własne samorządu, w przypadku władz centralnych nie ma takiego jednolitego uregulowania. Nawet, gdy takie zapisy istnieją, to oznaczają one faktycznie jedynie prawo do współpracy z sektorem pozarządowym.

Nie ma podstaw prawnych, aby rozliczać ministra z prowadzonej współpracy z sektorem pozarządowym. Wyjątkiem jest minister właściwy dla spraw zabezpieczenia społecznego, czyli obecnie Minister Pracy i Polityki Społecznej, któremu przyporządkowano dział administracji rządowej – zabezpieczenie społeczne. W skład tego działu wchodzi między innymi działalność pożytku publicznego, w tym nadzór nad prowadzeniem tej działalności przez organizacje pożytku publicznego, z wyłączeniem nadzoru nad działalnością w zakresie ratownictwa i ochrony ludności, która należy do ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Przy Ministrze Pracy i Polityki Społecznej działa też Rada Pożytku Publicznego. W ministerstwie zajmuje się tymi kwestiami Departament Pożytku Publicznego.

Mimo braku formalnego obowiązku, coraz więcej ministerstw docenia współpracę z organizacjami, zarówno tę merytoryczną, jak i finansową, przeznaczając na ten cel środki z budżetu państwa.

Informacje o organizowanych przez ministrów konkursach są publikowane w dziennikach ogólnopolskich oraz na stronach internetowych poszczególnych resortów, a także w internetowym Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) – www.bip.gov.pl. Ponadto administracja rządowa wspiera sektor pozarządowy w ramach Funduszu Inicjatyw Obywatelskich. Jest to wieloletni program rządowy, powierzony do realizacji Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej. Wspiera on działania organizacji pozarządowych w realizacji zadań publicznych, działania w partnerstwach publiczno-społecznego, partnerstwa w sektorze pozarządowym. Informacje na temat Funduszu Inicjatyw Obywatelskich znajdują się na stronie www.pozytek.gov.pl.