Co to jest powierzenie realizacji zadania publicznego?

Zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 5 i 11) powierzenie realizacji zadania publicznego jest formą zlecenia organizacji prowadzącej działalność pożytku publicznego realizacji takiego zadania.

Zlecającym jest organ administracji publicznej, który udziela na ten cel dotacji.

Gdy mówimy o powierzeniu realizacji zadania w trybie określonym w Ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, warunkiem jest przeprowadzenie otwartego konkursu ofert. Ponieważ ustawa określiła dwie formy zlecenia zadań publicznych, nie precyzując czym się różnią, przyjmuje się powszechnie, że z powierzeniem realizacji zadania mamy do czynienia w sytuacji, gdy administracja publiczna deklaruje sfinansowanie całości kosztów, oczekując, że organizacja pozarządowa, organizacja kościelna czy spółdzielnia socjalna przejmie na siebie całość obowiązków wynikających z realizacji zadania. Oznacza to, że organizując otwarty konkurs ofert na powierzenie realizacji zadania władze publiczne nie powinny wymagać od organizacji wkładu własnego.

Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że ustawa nie wprowadza takiego zakazu, zaś formularz wniosku przewiduje, także w przypadku powierzania zadania, kolumnę kosztorysu „wkład własny”.

Formuła powierzania będzie miała zastosowania zwłaszcza do zadań obowiązkowych administracji publicznej. Prowadzenie schroniska dla bezdomnych zwierząt może być przekazane organizacji pozarządowej właśnie w tym trybie.

Ponieważ organ administracji finansuje całość lub większość kosztów realizacji, należy się spodziewać, że w warunkach konkursu określi precyzyjne standardy realizacji zadania, których przestrzegania będzie wymagał. Organizacja, podejmująca się przyjęcia realizacji zadania w tym trybie, musi być świadoma, że będzie rozliczana bardziej rygorystycznie niż w przypadku wspierania.

Powierzanie zadania w trybie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie jest jedyną możliwością, którą mają władze publiczne. Bardzo zbliżoną w formie jest procedura zlecenia, określona w ustawie o pomocy społecznej (art. 25). Ma ona zastosowanie wyłącznie do zadań z zakresu pomocy społecznej i jest często stosowana na przykład dla świadczenia usług opiekuńczych. Wzory oferty, umowy oraz sprawozdanie różnią się nieznacznie od tych, które obowiązują w przypadku powierzenia, ponieważ zostały określone innymi rozporządzeniami.

Ponadto Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie przewiduje (art. 11, ust 4), że powierzenie realizacji zadania publicznego może nastąpić w trybie ustawy o zamówieniach publicznych, jeśli dane zadanie może być zrealizowane bardziej efektywnie poprzez zakup usługi. Z punktu widzenia sektora pozarządowego ograniczeniem dla takiego rozwiązania jest konieczność prowadzenia przez organizację działalności gospodarczej. Zamówienia publicznego można udzielić wyłącznie podmiotowi gospodarczemu.