Czy organizacja może wydać pieniądze na dowolny cel?

Organizacje muszą wykazać dużą ostrożność w wydatkowaniu otrzymanych pieniędzy z przeznaczeniem na konkretny cel, nie tylko w ramach środków publicznych, ale także od instytucji czy osób prywatnych. Podstawowym obowiązkiem organizacji jest respektowanie woli darczyńców (stron umowy) o dofinansowanie w zakresie wydatkowania tych środków.

Ostatnia nowelizacja ustawy o pożytku wprowadziła zmianę w zakresie wydatkowania środków uzyskanych z 1% podatku. Dotychczas mogły one być przeznaczone na rzecz organizacji pożytku publicznego, bez wskazania konkretnego celu ich wydatkowania. Teraz muszą one być przeznaczone na rzecz działalności pożytku publicznego.

PRZYKŁAD

Fundacja prowadzi program stypendialny wspomagający edukację dzieci z kilku bieszczadzkich szkół. Co roku ogłasza w kampanii 1-procentowej, że wszystkie wpłaty uzyskane z tego tytułu zostaną przekazane na wypłatę stypendiów dla dzieci.

Taka informacja podana do publicznej wiadomości i stanowiąca zachętę dla wpłacających jest jednocześnie zobowiązaniem fundacji wobec nich co do sposobu wydatkowania tych środków. Koszty obsługi programu stypendialnego w tym wypadku nie mogą być pokryte z wpłat 1% i są poniesione przez fundację ze środków własnych.

Również organizacje korzystające z nawiązek sądowych mają narzucone ograniczenia w zakresie wydawania środków pochodzących z tego źródła. Nie mogą być one wykorzystane na pokrycie kosztów administracyjnych organizacji, a mogą służyć wyłącznie finansowaniu bezpośrednich kosztów działań statutowych.

Także środki zebrane w ramach zbiórki publicznej muszą być przeznaczone na cele określone w pozwoleniu na tę zbiórkę. Jeśli więc celem zbiórki jest np. pomoc dla powodzian, zgodnie z informacją na stronie MSWiA, koszt przeprowadzenia zbiórki nie powinien być większy niż 10% zebranych środków.

Organizacje otrzymują też darowizny od osób i firm prywatnych z przeznaczeniem na konkretny cel. Pamiętajmy, że nawet jeśli nie zawarliśmy umowy pisemnej, to jednak ustnie zobowiązaliśmy się do sfinansowania z niej określonych kosztów. Darowizna przeznaczona na określone działanie, np. dofinansowanie wakacyjnego konkursu fotograficznego dla dzieci i zorganizowanie wystawy laureatów, musi być wydatkowana na ten właśnie cel. Powinniśmy respektować umowę z darczyńcą, a jeśli po naszej stronie nastąpiła zmiana potrzeb, uzgodnić nowe przeznaczenie tej darowizny.

Darowizna przeznaczona na cele statutowe pozostaje w swobodnej dyspozycji organizacji, która może samodzielnie decydować o tym, jak ją wykorzysta, zawsze jednak w ramach celów statutowych. To ważne: darowizny przeznaczonej na cele statutowe nie można wykorzystać np. na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, bo jest to niezgodne z wolą darczyńcy.