DZIŚ

Jaki dzień chcemy dziś obchodzić? Uzupełnij nasz kalendarz!

podyskutuj | FAQ | o serwisie | infolinia 801 646 719 znajdź w serwisie

Jak wybrać rodzaj lokaty w zależności od jej terminu?

Oczywiście ważnym kryterium jest stopa procentowa. Ale jeśli lokata trzymiesięczna, półroczna i roczna mają takie samo oprocentowanie 4% to czy to znaczy, że tyle samo możemy na nich zarobić? Jaka jest efektywna stopa procentowa tych lokat czyli wskaźnik uwzględniający częstość naliczania odsetek?

Przypuśćmy, że chcemy zainwestować 1.000 zł na rok. Idziemy do banku i bank oferuje nam trzy różne depozyty:
  • depozyt roczny – stopa procentowa (nominalna) = 4%;
  • depozyt sześciomiesięczny – stopa procentowa (nominalna) w stosunku rocznym = 4%; w ciągu roku utworzylibyśmy dwie lokaty półroczne;
  • depozyt trzymiesięczny – stopa procentowa (nominalna) w stosunku rocznym = 4%; w ciągu roku utworzylibyśmy cztery lokaty trzymiesięczne.
W pierwszym momencie wydaje się, że nie ma istotnych różnic pomiędzy tymi depozytami, ponieważ w każdym przypadku nominalna stopa oprocentowania 1.000 zł jest taka sama i wynosi 4% rocznie. Okazuje się jednak, że w każdym z przedstawionych przypadków w różnym czasie płacone są odsetki: w okresach rocznych, sześciomiesięcznych oraz kwartalnych. I właśnie różnice w okresach płatności odsetek mają wpływ na konkurencyjność lokat.
 
Policzmy, ile pieniędzy otrzymamy z każdej lokaty w ciągu 1 roku, a otrzymamy odpowiedź, która lokata jest najbardziej korzystna.
·         depozyt roczny- po roku otrzymamy 1.000 zł + (odsetki 4% x 1.000 zł = 40 zł) =1.040 zł;
·         depozyt półroczny – po pierwszym półroczu otrzymamy połowę nominalnej stawki rocznej oprocentowania czyli ˝ x 4% = 2%. Po drugim półroczu otrzymamy również połowę nominalnej stawki rocznej oprocentowania czyli 2%, ale liczonego już nie od wartości początkowej 1.000 zł, a od kwoty uwzględniającej kapitalizację odsetek. Co to znaczy, że odsetki są kapitalizowane? To znaczy, że są doliczane do naszej inwestycji, zwiększają nasz kapitał inwestycyjny, od którego będą liczone kolejne odsetki. W tym przypadku kapitał inwestycyjny po pierwszych 6 miesiącach będzie wynosił: 1.000 zł + odsetki za pierwsze półrocze 20 zł czyli razem 1.020 zł.
Ostatecznie według kalkulacji bankowych nasz kapitał przy depozycie półrocznym będzie rósł w następujący sposób:
1.000 zł + odsetki za pierwsze półrocze (2% x 1.000 zł = 20 zł) + odsetki za drugie półrocze (2% x 1.020 zł=20,40 zł) = 1.040,40 zł.
 
Okazuje się, że z tych samych pieniędzy otrzymaliśmy 40,40 zł a więc efektywna stopa procentowa depozytu półrocznego z kapitalizacją odsetek wynosi:
(40,40 zł : 1.000 zł) x 100% = 0,0404 x 100% = 4,04% (więcej niż w przypadku depozytu rocznego, przy którym otrzymaliśmy stopę procentową 4%) 
  • depozyt kwartalny – analogicznie do przykładu powyżej, w każdym kwartale otrzymamy oprocentowanie w wysokości Ľ x 4% = 1%. Nasz majątek na koniec lokaty wyniesie:
1.000 zł + odsetki:
za pierwszy kwartał: 1% x 1.000 zł = 10 zł
za drugi kwartał: 1% x (1.000 zł + 10 zł) = 10,10 zł
za trzeci kwartał: 1% x (1.000 zł + 10 zł +10,10 zł) = 10,20 zł
za czwarty kwartał: 1% x (1.000 zł + 10 zł + 10,10 zł + 10,20 zł) = 10,30 zł
 
Razem odsetki za cztery kwartały wyniosły: 10 zł + 10,10 zł + 10,20 zł + 10,30 zł = 40,60 zł.
Po roku z tej inwestycji otrzymamy więc 1.040,60 zł.
 
W tym przypadku efektywna stopa procentowa wyniosła:
40,60 zł: 1.000 zł x 100% = 0,0406 x 100% = 4,06% więc więcej niż w przypadku depozytu rocznego oraz półrocznego.
 
Reasumując:
Rodzaj depozytu przy stopie procentowej nominalnej 4% i kwocie inwestycji 1.000 zł
Wartość końcowa inwestycji w skali roku
Efektywna stopa procentowa
Trzymiesięczny
1.040,60
4,06%
Półroczny
1.040,40
4,04%
Roczny
1.040
4%
 
Ostatecznie można powiedzieć, że najwięcej zarobiliśmy, deponując środki na depozycie o kwartalnej kapitalizacji odsetek. Fakt częstości naliczania odsetek różnicuje te depozyty i decyduje o tym, który z nich jest najkorzystniejszy. W przypadku depozytu półrocznego i kwartalnego, również nasze odsetki zaczęły „pracować”, były reinwestowane w kolejnych okresach, powodując tym samym wyższą efektywną stopę procentową tych lokat.
 
Powyższe wyliczenia i płynące z nich wnioski są uzasadnione przy niezmiennych stopach procentowych przez cały rok czy przy wzroście stóp procentowych w ciągu roku.
Jeśli jednak w ciągu roku następuje obniżenie stóp procentowych to może się okazać, że depozyt roczny zawarty przy oprocentowaniu 4% daje wyższy dochód niż zawierane co kwartał depozyty kwartalne, gdyż w drugiej połowie roku nastąpiło obniżenie stóp procentowych i depozyt w trzecim i czwartym kwartale był już zawierany przy oprocentowaniu np. 3.5%. W tym przypadku ostateczne oprocentowanie w skali roku wyniesie:
4% x Ľ + 4% x Ľ + 3,5% x Ľ + 3,5% x Ľ = 1% + 1% + 0,875% + 0,875% = 3,75%.