Co to jest stosunek pracy?

Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem (art.22 kp)

Ze stosunkiem pracy mamy do czynienia w sytuacji, w której łącznie są określone:

zadania do wykonania

miejsce wykonania pracy

czas wykonania pracy

wynagrodzenie

oraz jest podporządkowanie (relacja między zwierzchnikiem, a podwładnym)

Jeśli pracownik ma określone zadania, wie z czego i przed kim musi się rozliczyć ze swojej pracy i komu podlega, ma określone gdzie i kiedy ma wykonywać dane zadania, to mamy do czynienia z zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy. Bardzo ważne jest to, że właśnie zajście wszystkich powyżej opisanych przesłanek definiuje tę relację, a nie nazwa umowy, podpisanego dokumentu (lub nawet jego brak). Oznacza to, że jeśli pracownik wykonuje pracę w sposób powyżej opisany, a podpisze inny dokument (np. umowę o dzieło lub umowę zlecenie), to i tak mamy do czynienia ze stosunkiem pracy.

Znajomość tego przepisu jest bardzo ważna, dla wszystkich pracodawców, a szczególnie dla organizacji pozarządowych, które często korzystają z umowy zlecenia i nie dostrzegają, że przy spełnieniu opisanych warunków mają pracowników pozostających z nimi w stosunku pracy, a to rodzi po stronie pracodawcy określone obowiązki. Sądy pracy są w tym zakresie dość bezwzględne i sprawy o ustalenie stosunku pracy rozstrzygają na korzyść pracownika, tym samym nakazując pracodawcom m.in. wypłacanie świadczeń, udzielanie urlopu itp.