poradnik.ngo.pl

Członkami powoływanej na podstawie przepisów Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, Rady Działalności Pożytku Publicznego są:

 

 

O składzie tej Rady zdecydował w ustawie parlament (art. 36). Przy czym wyboru przedstawicieli organizacji pozarządowych dokonuje Minister spośród zgłoszonych kandydatów, z których każdy ma poparcie co najmniej 20 organizacji (pojedynczych podmiotów) lub co najmniej 3 związków stowarzyszeń, zrzeszających organizacje pozarządowe.

 

Członkami Wojewódzkich Rad Działalności Pożytku Publicznego są (art. 41 b, ust. 1) są:

 

Przedstawiciele organizacji pozarządowych muszą stanowić co najmniej połowę składy rady wojewódzkiej (art. 41b, ust. 2). A zatem minimalny skład rady wojewódzkiej to 10 osób: 1 przedstawiciel wojewody, 2 przedstawicieli marszałka, 2 przedstawicieli sejmiku województwa oraz 5 przedstawicieli organizacji pozarządowych.

 

Tryb powoływania członków (uwzględniający potrzebę zapewnienia reprezentatywności organizacji pozarządowych w zakresie ich form prawnych i rodzajów działalności pożytku publicznego) należy określić w uchwale podejmowanej przez zarząd województwa. Uchwała powinna określać także terminy i sposób zgłaszania kandydatów do rady wojewódzkiej (art. 41b, ust. 4).

 

Członków rady wojewódzkiej powołuje i odwołuje marszałek województwa, przy czym przedstawiciele organizacji pozarządowych powoływani są spośród kandydatów zgłoszonych przez same organizacje (art. 41b, ust. 3). Oznacza to, że ustawa dopuszcza ograniczenie mechanizmów demokratycznych do wskazania przez marszałka pozarządowych członków rady. Jedynym ograniczeniem jest możliwość ich wyboru spośród osób wskazanych przez organizacje. Na drugim biegunie będzie – dopuszczalna prawem możliwość by Marszałek powołał do rady osoby, które wybrał sektor pozarządowy. Warto zaznaczyć, że w niektórych radach wojewódzkich – powołanych przed wejściem w życie obecnych przepisów – taki mechanizm funkcjonuje. Wymaga to wprowadzenia do procedury przyjmowanej przez Zarząd Województwa opisu zasad tych wyborów i zobowiązania Marszałka, by do rady powoływał te osoby, które w wyniku wyborów zostały wyłonione.

 

Członkami Powiatowej i Gminnej Rady Działalności Pożytku Publicznego są (art. 41f):

 

Przedstawiciele organizacji pozarządowych muszą stanowić co najmniej połowę składu rady powiatowej lub gminnej (art. 41f, pkt 3). A zatem minimalny skład rad powiatowych lub gminnych to 8 osób: 2 przedstawicieli organu stanowiącego, 2 przedstawicieli organu wykonawczego, 4 przedstawicieli organizacji pozarządowych.

 

O składzie rady i sposobie jej powoływania musi zadecydować uchwałą organ stanowiący powiatu lub gminy. Może to zrobić wpisując te zasady do programu współpracy. Bierze przy tym pod uwagę potrzebę zapewnienia reprezentatywności organizacji pozarządowych. W uchwale muszą znaleźć się także postanowienia dotyczące terminu i sposobu zgłaszania kandydatur na członków rady (art. 41 g).

 

Najwięcej wątpliwości i problemów może sprawiać wyłonienie pozarządowych członków rady. Najbardziej demokratycznym mechanizmem są oczywiście wybory bezpośrednie, mogą one jednak sprawiać trudność na szczeblu regionu, gdyż wymagają zgromadzenia w jednym miejscu reprezentacji sektora pozarządowego z całego województwa. Można na szczeblu regionu wprowadzić mechanizm wyborów pośrednich, w których każda powiatowa rada pożytku wybiera swojego przedstawiciela do rady wojewódzkiej. Takich problemów nie będą miały powiat i gmina, gdzie zorganizowanie co jakiś czas spotkania wszystkich organizacji jest wręcz wskazane. Drugą – mniej demokratyczną możliwością jest wyłonienie członków rady, spośród kandydatów zgłoszonych przez organizacje – takie rozwiązanie dopuszcza ustawa. Należy jednak pamiętać, że mamy wtedy do czynienia z osobami, które są przedstawicielami, ale nie reprezentantami organizacji pozarządowych, zaś władze publiczne narażają się na zarzut manipulacji i powoływania do rady przedstawicieli „swoich” organizacji. Dlatego zdecydowanie lepiej, gdy zarówno na szczeblu regionalnym, jak i lokalnym sektor pozarządowy ma możliwość wskazania swoich reprezentantów do rady w drodze demokratycznych wyborów.