Jak samorząd wspiera inicjatywę lokalną?

Z przepisów Ustawy działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wynika, że jedną z form wsparcia inicjatywy lokalnej jest użyczenie rzeczy koniecznych do wykonania zadania. W art. 19f, mowa jest o tym, że są one użyczane na czas trwania umowy – czyli realizacji zadania. Jednocześnie art. 19h, odwołując się w sprawach nieuregulowanych w Ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie do kodeksu cywilnego, wskazuje, że strony mają większą swobodę w umownym kształtowaniu swoich relacji i nie muszą się ograniczać wyłącznie do form wsparcia wymienionych we wcześniejszych artykułach.

Wsparciem inicjatywy, może być użyczenie mieszkańcom narzędzi niezbędnych do splantowania terenu pod lokalny park. W takim przypadku rzeczywiście zastosowanie ma wprost art. 19f ustawy – narzędzia są użyczane wyłącznie na określony czas realizacji zadnia – w tym przypadku na czas urządzania parku. Jeśli jednak przedmiotem inicjatywy jest utwardzenie lokalnej drogi, to wsparciem ze strony gminy może być przekazanie inicjatorom płyt drogowych, które ci, we własnym zakresie ułożą. W tym przypadku płyty są nie tyle użyczane, co udostępnione inicjatorom, stanowią one własność zarządcy drogi i po ułożeniu tą własnością pozostaną. Wkładem jednostki samorządu może być również usługa/świadczenie rzeczowe. Organizując w tym trybie festyn, samorząd może zapewnić scenę i nagłośnienie, będące własnością samorządowego domu kultury. Dzięki temu inicjatorzy działania będą mogli zrealizować program artystyczny, nie ponosząc kosztów wynajmu sceny i obsługi festynu. Jak widać z powyższych przykładów sensem inicjatywy lokalnej jest składanie zasobów znajdujących w dyspozycji stron w celu efektywnej realizacji zadania publicznego.

Formuła inicjatywy lokalnej, nie wyklucza również współfinansowania realizacji zadania. W takim przypadku po stronie inicjatorów może się pojawić dowolny wkład własny (praca społeczna, świadczenia pieniężne lub rzeczowe), zaś po stronie samorządu podjęcie zobowiązania do sfinansowania nie pokrytej przez inicjatorów części zadania. Przykładem może być realizacja przez samorząd inwestycji na podstawie dokumentacji sporządzonej przez inicjatorów lub po prostu realizacji inwestycji, co do której inicjatorzy zobowiążą się do pokrycia 20% kosztów realizacji, pozostałe 80% pokryje samorząd. Inicjatorzy, w tej sytuacji wpłacają środki (w terminach określonych w umowie) na rachunek gminy. Całość środków jest wydatkowana zgodnie z prawem zamówień publicznych.