Przejdź do treści głównej

Wolontariusz a ubezpieczenie NNW. Kto za to płaci?

autor(ka): Monika Chrzczonowicz, poradnik.ngo.pl
2015-12-02, 06:46
archiwalne
Monika Chrzczonowicz, poradnik.ngo.pl
Wolontariuszka zastanawia się, czy jest ubezpieczona z tytułu następstw nieszczęśliwych wypadków skoro „pracuje” z organizacją dłużej niż 30 dni. Tak – odpowiada doradczyni serwisu poradnik.ngo.pl i wyjaśnia z czego to wynika.

PYTANIE CZYTELNICZKI NGO.PL

Mam podpisane porozumienie wolontariackie obejmujące okres od 15 września  do 15 grudnia 2015 r. Zwracam się z zapytaniem, czy w tej sytuacji podlegam ubezpieczeniu od następstw nieszczęśliwych wypadków?  Do kogo powinnam zwrócić się o odszkodowanie, jeśli zdarzyłby mi się wypadek? Zgodnie z ustawą wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia, przez okres nie dłuższy niż 30 dni, ubezpieczenie zapewnia organizacja. Nie ma natomiast żadnego zapisu dotyczącego okresu dłuższego niż 30 dni.

DORADCZYNI SERWISU PORADNIK NGO.PL ODPOWIADA

Według słownika języka polskiego PWN „wolontariusz” to „osoba pracująca gdzieś dobrowolnie, bez wynagrodzenia, zwłaszcza opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub niepełnosprawnymi ludźmi”. Definicja zawarta w ustawie o działalności pożytku publicznym i o wolontariacie nie precyzuje, jakie prace może wykonywać wolontariusz. Wskazuje natomiast warunki wykonywania takiego świadczenia.

Ustawa o pożytku określa m.in.:

  • na rzecz jakich podmiotów wolontariusz może wykonywać świadczenie (organizacji pozarządowych, administracji publicznej czy jednostek pomocniczych administracji)
  • warunki zawarcia porozumienia (umowy wolontariackiej) z podmiotem, który „zatrudnia” wolontariusza
  • warunki objęcia wolontariusza ubezpieczeniem NNW (od następstw nieszczęśliwych wypadków).

 

Porozumienie i NNW

Zgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jeśli wolontariusz „pracuje” przez okres krótszy niż 30 dni to „zatrudniający” go ma obowiązek wykupienia dla wolontariusza ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków. Świadczenie wolontariusza może być uregulowane ustną umową. Jeśli jednak wolontariusz „pracuje” powyżej 30 dni, to porozumienie z nim musi mieć formę pisemną, ale „zatrudniający” nie musi kupować ubezpieczenia NNW.

Przykładowo: stowarzyszenie organizuje świąteczną zbiórkę żywności z udziałem wolontariuszy w dwa przedświąteczne weekendy. Wolontariusze są potrzebni tylko przez kilka godzin przez 4 dni. W takim wypadku organizacja powinna wykupić dla tych wolontariuszy ubezpieczenie NNW. Nie musi podpisywać z nimi pisemnych umów wolontariackich: może ustnie ustalić z nimi warunki wspólpracy przy zbiórce.

 

Jeśli jednak stowarzyszenie zaangażowało wolontariuszy wcześniej przed zbiórką np. przy organizacji kampanii reklamowej (dystrybucji ulotek, plakatów) i będzie potrzebowało pomocy także później, przy dystrybucji darów zebranych podczas zbiórki i cała akcja będzie trwała więcej niż 30 dni, to wtedy konieczne jest podpisanie pisemnego porozumienia z wolontariuszem. Organizacja nie będzie jednak musiała kupować NNW dla wolontariuszy.

Wolontariat długoterminowy też objęty ubezpieczeniem

Nie oznacza to jednak, że wolontariusz jest nieubezpieczony i w razie wypadku pozbawiony możliwości ubiegania się o odszkodowanie. Zgodnie z przepisami wolontariusz taki objęty jest ubezpieczeniem z tytułu nieszczęśliwych wypadków na mocy ustawy o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (tzw. małej ustawy wypadkowej). W związku z tym gdyby np. w czasie dystrybucji darów wolontariusz złamał rękę, to mógłby ubiegać się o odszkodowanie w ramach świadczeń z budżetu państwa. Warunkiem jest jednak posiadanie pisemnego porozumienia zawartego między wolontariuszem a „zatrudniającą” go organizacją.

Odpowiedź na pytanie

Odpowiadając na pytanie: skoro wolontariuszka zawarła porozumienie na okres 3 miesięcy to jest objęta jest ubezpieczeniem z tytułu nieszczęśliwych wypadków na mocy ustawy o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach. Zatem gdyby zdarzył się wypadek, to należy zgłosić się do ZUS. Ścieżka jest standardowa – najpierw obraduje komisja lekarska, która decyduje o przyznanym świadczeniu, np. rencie z tytułu niezdolności do pracy lub odszkodowaniu. Warunkiem koniecznym do ubiegania się o jakiekolwiek odszkodowanie jest posiadanie podpisanego porozumienia wolontariackiego.

 

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

(…)

3) wolontariuszu – rozumie się przez to osobę fizyczną, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie;

Art. 46. 1. Wolontariuszowi mogą przysługiwać świadczenia zdrowotne na zasadach przewidzianych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

2. Wolontariuszowi przysługuje zaopatrzenie z tytułu wypadku przy wykonywaniu świadczeń, o których mowa w art. 42, na podstawie odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni, korzystający zobowiązany jest zapewnić ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków.

4. Jeżeli porozumienie zawarte między korzystającym a wolontariuszem dotyczy delegowania wolontariusza do wykonywania świadczeń na terytorium innego państwa, na obszarze którego trwa konflikt zbrojny, wystąpiła klęska żywiołowa lub katastrofa naturalna, korzystający jest obowiązany zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków oraz ubezpieczenie kosztów leczenia podczas pobytu za granicą, jeżeli kosztów tych nie pokrywa się z innego tytułu, w szczególności na podstawie przepisów o koordynacji, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przepisu ust. 2 i 3 nie stosuje się.

5. Jeżeli delegowanie wolontariusza do wykonywania świadczeń na terytorium innego państwa ma miejsce w warunkach innych niż wskazane w ust. 4, korzystający może zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków oraz ubezpieczenie kosztów leczenia podczas pobytu za granicą, jeżeli kosztów tych nie pokrywa się z innego tytułu, w szczególności na podstawie przepisów o koordynacji, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przepisu ust. 2 nie stosuje się.

6. Korzystający może zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, w zakresie wykonywanych świadczeń.

Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach.  (Dz.U. 2002 nr 199 poz. 1674)

Art. 2. 1. Za wypadek uzasadniający przyznanie świadczeń uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło:

(…)

12) przy wykonywaniu świadczeń przez wolontariusza, o którym mowa w art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536, z późn. zm.1)).


Szukasz informacji i porad dotyczących NGO? Masz problem z prowadzeniem NGO? Potrzebna ci jest pomoc prawna dla NGO?
Zadaj pytanie: poradnik.ngo.pl/zapytaj.
PORADY INFORMATORIUM DLA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH. NIE WIESZ? ZAPYTAJ

Źródło: inf. własna (poradnik.ngo.pl)
Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 16 0

Skomentuj

KOMENTARZE

  • Niedoprecyzowane ~Magdalena 19.01.2016, 11:55 Opinia niestety nie jest zgodna z obowiązującym prawem. Na pierwsze 30 dni zawsze konieczne jest nnw, mała ustawa wypadkowa działa od 31 dnia współpracy. Nie ma możliwości ucieczki od nnw grupowego na pierwsze 30 dni współpracy ODPOWIEDZ
  • Niedoprecyzowane ~Magdalena 07.01.2016, 10:59 Opinia niestety nie jest zgodna z obowiązującym prawem. Na pierwsze 30 dni zawsze konieczne jest nnw, mała ustawa wypadkowa działa od 31 dnia współpracy. Nie ma możliwości ucieczki od nnw grupowego na pierwsze 30 dni współpracy ODPOWIEDZ
  • Niedoprecyzowane ~Magdalena 06.01.2016, 01:04 Opinia niestety nie jest zgodna z obowiązującym prawem. Na pierwsze 30 dni zawsze konieczne jest nnw, mała ustawa wypadkowa działa od 31 dnia współpracy. Nie ma możliwości ucieczki od nnw grupowego na pierwsze 30 dni współpracy ODPOWIEDZ
  • Odpowiedzialnosc pracodawcy ~Elżbieta Jurkowska 04.12.2015, 09:12 Witam, jako agent ubezpieczeniowy, a w przeszłości wolintariusz, pracownik i wiceprezes fundacji, nie mogę przejść obojętnie wobec braku w artykule kilku podstawowych faktów. Nie porusza się wysokości kwoty odszkodowania, pozostawiając w domyśle, że Korzystający - organizacja i sam wolontariusz nie musi się martwić, ustawowo się wolontariuszowi należy! Ale tak właściwie od jakiej podstawy jest liczony % uszczerbku w razie NNW? Od 10000 czy 50000? Otóż zatrudniając kogokolwiek, tym bardziej bez wynagrodzenia , musimy zdawać sobie sprawę, że jesteśmy odpowiedzialni za jej zdrowie i życie w momencie pracy i jeżeli podczas wykonywania pracy dla nas wolontariusz ulegnie wypadkowi to jestesmy moralnie zobowiązani pokryć mu koszty leczenia. Nie mówiąc o tym, że wolontariusz ma wszelkie prawa rościć to od korzystającego choćby i w sądzie. Mało kto zdaje sobie sprawę, że odszkodowanie z ZUS o którym mowa w powyższym artykule może pokryć koszty leczenia wolontariusza w 10-20%. Co z resztą? Wolontariusze powinni świadomie domagać się ubezpieczenia od firm, którym pomagają swoją pracą, a organizacje mieć ZDECYDOWANIE więcej wyobraźni i odpowiedzialności za własnych wolontariuszy i pracowników. Ta odpowiedzialność spoczywa na władzach organizacji. Pamiętajmy, że sam fakt, że ubezpieczenie JEST o niczym nie świadczy, ważne co obejmuje umowa, jaką ma kwotę podstawy i jakie ma wykluczenia! ODPOWIEDZ
  • absurd ~Mariusz 03.12.2015, 08:18 taka interpretacja prowadzi do absurdu, albowiem ktoś kto ulegnie wypadkowi podpisze z organizacją umowę z datą wsteczną po to aby uzyskać prawo do odszkodowania czy świadczenia. Sens byłby wówczas gdyby zawierane umowy wolontariackie były gdzieś rejestrowane u tego kto bedzie wypłacał odszkodowanie lub świadczenie ODPOWIEDZ
  • Umowa musi być na czas określony ~Joanna Pertkiewicz 02.12.2015, 02:49 Doprecyzowałabym w artykule, że porozumienie powyżej 30 dni na czas określony. Można bowiem zawrzeć porozumienie na czas nieokreślony (z możliwością wypowiedzenie przez strony) i wtedy znów to organizacja musi płacić NNW. ODPOWIEDZ

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • prawo
  • umowy
  • wolontariat
  • wolontariusze