Na co można wydać pieniądze otrzymane z odpisu 1% podatku (za 2022 rok będzie to 1,5%), dokonanego przez podatników na rzecz OPP? Jak wyglądają aktualne przepisy dotyczące wydawania środków z procenta? Odpowiada doradczyni serwisu PORADNIK.NGO.PL.
Pytanie
PYTANIE ORGANIZACJI POZARZĄDOWEJ
Jesteśmy OPP od zeszłego roku. W tym roku dopiero pierwszy raz dostaliśmy pieniądze z 1%. Na co możemy je wydać? Czy np. możemy je przeznaczyć na działania związane z rozwojem organizacji? Czy jest ustawowy termin wykorzystania środków pochodzących z 1%?
Odpowiedź
DORADCZYNI SERWISU PORADNIK.NGO.PL ODPOWIADA
Zarejestrowana działalność pożytku
Jednym z warunków uzyskania statusu OPP jest prowadzenie działalności pożytku publicznego, przy czym ma być ona skierowana do ogółu społeczności albo do grupy wyodrębnionej ze względu na jej wyjątkową sytuację (m.in. na rzecz osób niepełnosprawnych, bezdomnych).
Przypominamy, że zgodnie z ustawową definicją działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe (i inne uprawnione podmioty) w sferze zadań publicznych wymienionych w ustawie o pożytku w art. 4. Składając do KRS wniosek o rejestrację statusu OPP, NGO określa, jaka konkretnie jest to działalność.
Wydawanie 1% (1,5%) na prowadzenie działalności pożytku
Od 2023 roku mamy 1,5%!
W tym roku, w konsekwencji szerszych zmian podatkowych, które dotyczyły całego systemu, JEDEN procent zmienił się w PÓŁTORA procent. Pisaliśmy o tym szeroko, relacjonując w portalu jak doszło do tej zmiany (zob. m.in. 1,5% dla organizacji pożytku publicznego).
W ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, do której sięgamy kiedy omawiamy przepisy o wydatkowaniu alokacji, 1,5 procent pojawił się 1 stycznia 2023 roku (zastępując "stary" 1%). Mimo, że część OPP będzie teraz (w 2023 roku) wydatkować jeszcze środki z 1%, to w cytowanych przepisach podajemy już "zwiększony" (zmieniony 1 stycznia 2023 r.) 1,5% podatku.
art. 27 ustęp 2 ustawy o pożytku
Otrzymane przez organizację pożytku publicznego środki finansowe pochodzące z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego.
Zgodnie z ustawą o działalności pożytku pieniądze pochodzące z 1% (1,5%) mogą być przez OPP wydawane tylko na jej działalność pożytku publicznego.
Innymi słowy na to, co sama organizacja sobie określiła w statucie, a następnie we wniosku o nadanie statusu OPP (zobacz: Jak zarejestrować status OPP - krok po kroku).
W dowolnym terminie
W ustawie nie określono terminu, w jakim pieniądze pozyskane z odpisów 1% (1,5%) podatku powinny być wydane.
To zależy od samej organizacji OPP, od jej planów czy od potrzeb jakie mogą się pojawić. Ważne jest to, by jednoprocentowe wpływy były wydawane na działalność pożytku publicznego.
Księgowe wydzielenie 1%
Dla organizacji, które zbierają 1% (od. 2023 roku 1,5%), a następnie wydają środki pochodzące z alokacji, ważnym momentem był rok 2015. Wtedy to pojawiły się dodatkowe obowiązki związane z księgowaniem tych wydatków.
Przepisy dotyczące księgowania zobowiązują OPP do wprowadzenia zmian w księgowym planie kont.
W księgowym planie kont musi nastąpić wydzielenie:
- danych na temat przychodów otrzymanych z odpisu 1% (od 2023 r. 1,5%) podatku,
- danych na temat kosztów poniesionych ze środków pozyskanych z odpisów 1% (od 2023 r. 1,5%) podatku i
- informacji o finansowym wyniku tej działalności,
- dodatkowo, w ramach kosztów musi nastąpić ujawnienie informacji o wydatkach poniesionych na promocję kampanii 1% (1,5%) - jeśli była ona finansowana z 1% (1,5%).
W praktyce oznacza to wydzielenie w planie kont (w analityce) odrębnych kont księgowych do pokazania operacji finansowych związanych ze środkami pochodzącymi z alokacji podatku.
Odzwierciedlenie tych danych znajdzie się w sprawozdaniu finansowym OPP.
WAŻNE
Zmiana rozporządzeń w związku z pojawieniem się 1,5% w 2023 r. - zobacz: 1,5% i nowelizacja rozporządzeń do ustawy o pożytku.
Odpowiadając na pytanie
Organizacja mająca status OPP może wydawać pieniądze z 1% (1,5%) na prowadzenie działalności pożytku publicznego. Zatem jeśli do prowadzenia działań niezbędne są wydatki na rozwój, podniesienie kompetencji to można wydatkować na to środki z alokacji. Nie ma obowiązkowego terminu, w jakim musi to zrobić. Informacje o przychodach i kosztach poniesionych z 1% (1,5%) są wyodrębnione księgowo i „pokazywane” w sprawozdaniu finansowym.
Jeśli w wyniku kontroli okaże się, że organizacja wydawała pieniądze z 1% (1,5%) niezgodnie z przeznaczeniem, to będzie musiała je zwrócić. Zostaną one przekazane na specjalnie utworzony Funduszu Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego.
Podstawa prawna
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Art. 27
1. Podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może, na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, przekazać 1,5% podatku obliczonego zgodnie z odrębnymi przepisami na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego.
2. Otrzymane przez organizację pożytku publicznego środki finansowe pochodzące z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego.
2a. W przypadku wydatkowania przez organizację pożytku publicznego środków finansowych pochodzących z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób niezgodny z ust. 2, stwierdzonego w wyniku kontroli, o której mowa w art. 29, lub kontroli przeprowadzonej przez inny organ kontroli państwowej, naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego, Dyrektor Narodowego Instytutu wydaje decyzję zobowiązującą organizację pożytku publicznego do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków, określając kwotę podlegającą zwrotowi i termin, od którego nalicza się odsetki. W zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
2b. Środki, o których mowa w ust. 2a, są przekazywane na rzecz Funduszu Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego.
2c. Organizacja pożytku publicznego wyodrębnia w ewidencji księgowej środki, o których mowa w ust. 2, w tym wysokość środków wydatkowanych na promocję 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych, o której mowa w art. 27c ust. 1.
(1%) 1,5%
Pożytek publiczny i (1%) 1,5%
(1%) 1,5%
(1%) 1,5%
Pożytek publiczny i (1%) 1,5%
Pożytek publiczny i (1%) 1,5%
(1%) 1,5%