Przejdź do treści głównej

Co zrobić, żeby zacząć prowadzić placówkę wsparcia dziennego?

Podstawowe informacje na temat prowadzenia placówki wsparcia dziennego istotne dla organizacji pozarządowych.

Jakie dokumenty należy złożyć, żeby móc prowadzić placówkę wsparcia dziennego

Podmiot, który chce prowadzić świetlicę, musi złożyć wniosek. Ustawa nie określa jego wzoru, każdy urząd udostępnia własny wzór. Formularze można otrzymać w urzędzie lub pobrać z jego strony internetowej.

Do wniosku należy dołączyć:

  • dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości, w której placówka wsparcia dziennego będzie prowadzić działalność (np. akt własności, umowa najmu, umowa użyczenia)
  • odpis z właściwego rejestru (w przypadku organizacji pozarządowej będzie to KRS),
  • oświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON oraz numerze identyfikacji podatkowej NIP,

W ustawie jest mowa o oświadczeniu, a nie o kopii dokumentu poświadczającego nadanie numerów NIP i REGON. Niektóre urzędy proszą jednak o złożenie dokumentów poświadczających – nie jest to zgodne z literalnie czytaną ustawą, ale jeżeli organizacja dysponuje takimi dokumentami, można przyjąć, że ich złożenie jest jednoznaczne ze złożeniem oświadczenia.

  • statut placówki wsparcia dziennego lub jego projekt oraz regulamin organizacyjny placówki wsparcia dziennego lub jego projekt,

Projekt statutu lub regulaminu to statut lub regulamin, który nie został jeszcze formalnie przyjęty przez władze stowarzyszenia lub fundacji. Ustawa nie określa wzoru statutu i regulaminu, zawiera tylko ogólne wytyczne dotyczące tego, co powinien zawierać regulamin.

Regulamin organizacyjny określa szczegóły związane z pracą świetlicy – wynikają z niego:

  1. szczegółowe zadania placówki wsparcia dziennego,
  2. organizacja jej działania,
  3. informacja o dokumentacji dotyczącej dziecka oraz sposobie jej prowadzenia.

Regulamin opracowuje kierownik świetlicy. Ustawa nie określa, jakie szczegółowe informacje powinny być w nim zawarte. Przyjmuje się, że szczegółowe zadania to przede wszystkim: wykaz prowadzonych przez świetlicę zajęć, godziny jej pracy (również dni wolne od pracy), zadania osób zatrudnionych, zasady przyjęcia dzieci, prawa i obowiązki wychowanków.

  • informację o sposobie finansowania placówki wsparcia dziennego,

Informacja jest czysto deklaratywna – organizacja nie musi mieć podpisanej żadnej umowy o finansowanie działań placówki. Informacja o sposobie finansowania placówki może być bardzo ogólna (np. placówka będzie finansowana ze środków uzyskanych z działalności gospodarczej stowarzyszenia). Jeżeli organizacja zamierza wystąpić o dotację samorządową, może wskazać, że będzie się o nią starać.

  • informację o niezaleganiu w regulowaniu zobowiązań podatkowych i składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i urzędu skarbowego),

Sformułowanie zawarte w ustawie  – „informacja o niezaleganiu w uregulowaniu zobowiązań” – jest nieprecyzyjne. Niektóre urzędy wymagają więc zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i urzędu skarbowego, inne oświadczenia – wzory oświadczeń można znaleźć się na stronach internetowych urzędów.

  • pozytywną opinię staży pożarnej oraz sanepidu o warunkach bezpieczeństwa i higieny w budynku, w którym będzie mieścić się placówka wsparcia dziennego.

Przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stanowią, że wśród dokumentów dołączanych przez organizację do wniosku musi się znaleźć pozytywna opinia właściwego miejscowo komendanta powiatowego lub miejskiego Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwego państwowego inspektora sanitarnego (sanepidu) o warunkach bezpieczeństwa i higieny w budynku, w którym będzie mieścić się placówka wsparcia dziennego, oraz najbliższym jego otoczeniu (uwzględniająca specyfikę placówki). Normy sanepidu oraz Państwowej Straży Pożarnej nie zostały nigdzie wprost sformułowane, co powoduje wątpliwości interpretacyjne.

W dniu 25.08.2015 roku podpisano nowelizację ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, która zmieniła te uregulowania. Stanowi ona, że wymagania lokalowe i sanitarne, jakie musi spełniać lokal, w którym ma być prowadzona placówka wsparcia dziennego, zostaną doprecyzowane w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw rodziny w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia. Placówka wsparcia dziennego może będzie mogła być prowadzona w lokalu, który spełni wymagania lokalowe i sanitarne zawarte w rozporządzeniu. Spełnienie wymagań potwierdzane będzie pozytywną opinią komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej oraz pozytywną opinią właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Opinie te będą wydawane w drodze decyzji administracyjnych – będzie od nich przysługiwało odwołanie. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zapewnia, że prace nad rozporządzeniem są zaawansowane.

 

UWAGA!
Nowy przepis dotyczący spełnienia wymagań sanepidu i straży pożarnej wejdzie w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy (w chwili przygotowania tej informacji nie została ona jeszcze ogłoszona). Wynika z tego, że do tego momentu organizacje, które chcą zakładać świetlice, są w sytuacji takiej jak do tej pory – czyli nie mogą odnieść się do żadnego aktu prawnego, który określałby wymagania lokalowe. Jedynym źródłem informacji na temat koniecznych do spełnienia warunków są w tej sytuacji jednostki straży pożarnej oraz sanepidu.
 

Zmienia się natomiast sytuacja już istniejących placówek, którym nie udało się uzyskać pozytywnej opinii straży pożarnej i sanepidu. Ustawa stanowi, że:

W art. 228 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:

a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Niepubliczne placówki opiekuńczo-wychowawcze wsparcia dziennego, działające na podstawie przepisów dotychczasowych, funkcjonują nie dłużej niż przez okres 42 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.”

b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 3, placówki opiekuńczowychowawcze wsparcia dziennego mogą prowadzić działalność, jeżeli zapewnią dzieciom bezpieczne i higieniczne warunki pobytu, co zostanie stwierdzone przez wójta w terminie, o którym mowa w ust. 3.”

Oznacza to, że jeżeli urząd (gmina, starostwo) uzna warunki lokalowe za wystarczające, może wyrazić zgodę na prowadzenie placówki, nawet jeżeli nie uzyskałaby ona pozytywnej opinii straży pożarnej i sanepidu. Czas na dostosowanie się do nowych uregulowań został wydłużony – z 36 do 42 miesięcy. Czas ten jest liczony od momentu wejścia w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, czyli od 1 stycznia 2012 r.

 

Powyższe zasady dotyczą wszystkich placówek. Ustawa nie przewiduje, że np. placówka socjoterapeutyczna musi przedstawić dodatkowe dokumenty. Wyjątek stanowią placówki prowadzone w formie pracy podwórkowej. W ich przypadku nie trzeba oczywiście przedstawiać dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości oraz opinii straży pożarnej i sanepidu.

W przypadku żadnej z placówek nie jest konieczne przedstawienie dokumentów kadry, która ma zostać zatrudniona w placówce, ale po jej otwarciu należy mieć je na miejscu i udostępnić na żądanie kontroli.

Wydanie zezwolenia na prowadzenie placówki wsparcia dziennego

Zezwolenie w formie decyzji administracyjnej jest wydawane w ciągu 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku wraz z załącznikami. Za uzyskanie zezwolenia na prowadzenie placówki wsparcia dziennego nie płaci się.

Kiedy wójt / burmistrz / prezydent miasta odmawia wydania zezwolenia?

Przepisy stanowią, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) odmawia wydania zezwolenia, jeśli:

  • organizacja nie spełnia warunków określonych w ustawie,
  • wydano prawomocne orzeczenie zakazujące podmiotowi wykonywania działalności objętej zezwoleniem.

Analogiczne uregulowanie dotyczy wydawania decyzji przez starostę – w przypadku placówki o charakterze ponadgminnym.

Charakter decyzji organu samorządowego budzi pewne wątpliwości interpretacyjne, dotyczące tego, czy jest to decyzja czysto formalna, czy także merytoryczna (czy wójt ocenia wyłącznie prawidłowość złożenia dokumentów, czy może oceniać je także co do treści). Większość autorów komentarzy przepisów ustawy o pieczy uważa, że zasadna jest jedynie ocena formalna dokumentów – wskazano jedynie dwie przesłanki odmowy wydania zgody. W praktyce organy samorządowe analizują także w pewnym stopniu kwestie merytoryczne – czy np. regulamin nie zawiera ustaleń niezgodnych z prawem (np. zakłada większą liczbę dzieci przebywających w tym samym czasie w placówce na wychowawcę niż dopuszcza ustawa, albo wprowadza zasadę pobierania opłat od rodziców, czego zakazuje ustawa).

Od decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) można się odwołać do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie to 14 dni od jej otrzymania. Odwołanie składa się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Od decyzji kolegium odwoławczego przysługuje prawo do odwołania się do sądu administracyjnego.

Analogiczna procedura obowiązuje, kiedy organizacja chce założyć placówkę o charakterze ponadgminnym, a decyzję w tej sprawie podejmuje starosta.

Na jak długo otrzymuje się zezwolenie?

Zezwolenie na prowadzenie placówki wsparcia dziennego jest wydawane na czas nieokreślony.

Zgoda może zostać cofnięta, jeżeli organizacja, której wydano zezwolenie:

  1. przestała spełniać warunki określone w ustawie (gdyby w tym momencie złożyła wniosek o wydanie zgody, to by jej nie uzyskała);
  2. nie przedstawi na żądanie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w wyznaczonym terminie aktualnych dokumentów, które są wymagane do prowadzenia placówki (tych, które musi przedstawić, starając się o zgodę).

W takim wypadku wójt (burmistrz, prezydent miasta) wyznacza dodatkowy termin na spełnienie warunków albo na dostarczenie wymaganych dokumentów lub informacji. Po upływie tego terminu wójt cofa zgodę na prowadzenie placówki.

Od decyzji administracyjnej cofającej zgodę na prowadzenie placówki wsparcia dziennego również przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Odwołanie składa w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Od decyzji kolegium odwoławczego przysługuje prawo odwołania się do sądu administracyjnego.

Zezwolenie a konkurs ofert

 
UWAGA!
Podmioty, które składają ofertę, muszą zazwyczaj spełnić więcej warunków niż te, które wymagane są dla wszystkich świetlic. Urząd ogłaszający konkurs może np. określić, jaką dokładnie placówkę organizacja ma prowadzić, dla ilu dzieci, jakie zajęcia mają być w niej prowadzone. Wymagania wobec placówki i wymagane dokumenty określa ogłoszenie konkursowe.

Przepisy nieprecyzyjnie określają, jak ma się uzyskanie zezwolenia do złożenia oferty w konkursie na prowadzenie placówki. Ustawa stanowi, że placówkę może prowadzić podmiot, któremu gmina zleciła realizację tego zadania, lub podmiot, który uzyskał zezwolenie wójta. Z tego można wyprowadzić wniosek, że gmina może zlecić organizacji prowadzenie placówki i wówczas nie jest konieczne uzyskanie zezwolenia. Przy przyjęciu takiej interpretacji w konkursie ofert mogłyby stanąć:

  1. placówki posiadające zezwolenie na prowadzenie działalności uzyskane wcześniej,
  2. placówki nieposiadające zgody na prowadzenie działalności.

W praktyce urzędy różnie rozwiązują ten problem. W niektórych ogłoszeniach konkursowych nie ma wymagania dotyczącego posiadania zezwolenia na prowadzenie placówki, inne zawierają taki warunek.

 

PRZYKŁAD:
W konkursie ofert ogłoszonym Uchwałą Nr 591 / 2012 Zarządu Dzielnicy Ursynów m. st. Warszawy z dnia 16 sierpnia 2012 r. określono warunki wskazane niżej.
  • Termin zgłoszenia ofert w konkursie określono na 20 września 2012 r. Zadanie musiało być zrealizowane w terminie od 1 grudnia 2012 r. do 30 listopada 2015 r.
  • Jeżeli podmiot składający ofertę uzyskał zezwolenie na prowadzenie placówki wsparcia dziennego, zobowiązany był załączyć do oferty kserokopię tego zezwolenia.
  • Jeżeli podmiot nie uzyskał zezwolenia, zobowiązany był załączyć do oferty wypełnione oświadczenie o podjętych działaniach w zakresie uzyskania zezwolenia na prowadzenie placówki wsparcia dziennego – wzór oświadczenia umieszczono w dokumentacji konkursowej.
  • Jeżeli podmiot nie załączył do oferty zezwolenia, zobowiązany był przedłożyć, najpóźniej do dnia 2 stycznia 2013 r. (czyli już po rozpoczęciu realizacji zadania) w Wydziale Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy, zezwolenie na prowadzenie placówki wsparcia dziennego. Uprzedzono, że niezłożenie w wymaganym terminie zezwolenia na prowadzenie takiej placówki spowoduje rozwiązanie umowy na realizację zadania publicznego ze skutkiem natychmiastowym, tj. na dzień 2 stycznia 2013 r.

 

Analogiczną zasadę zastosował w konkursie ofert Urząd Dzielnicy Białołęka w Warszawie.

Wyraź opinię 26 0

na skróty / spis treści