Przeglądarka Internet Explorer, której używasz, uniemożliwia skorzystanie z większości funkcji portalu ngo.pl. Aby mieć dostęp do wszystkich funkcji portalu ngo.pl, zmień przeglądarkę na inną (np. Chrome, Firefox, Safari, Opera, Edge).
Od 20 lat portal ngo.pl bezpłatnie pomaga organizacjom pozarządowym. Pomóż nam pomagać dalej. Wspieraj NGO w PL
Reklama

Najważniejsze informacje o tym czym jest diagnoza społeczna.

1

Co to jest diagnoza społeczna?

Diagnoza społeczna lub ekspertyza społeczna – jest to dokument, w którym opisuje się określone sytuacje, zdarzenia i społeczne uwarunkowania danej społeczności.

Opracowanie diagnozy społecznej jest niezbędnym elementem poprawnie zaplanowanego procesu wprowadzania zmian: zarówno, jeśli planowane są całkowicie nowe rozwiązania, jak i gdy konieczność dokonania konkretnych zmian wynika z uciążliwości obecnych warunków.

Bezpośrednim rezultatem przeprowadzenia diagnozy społecznej jest ekspertyza bądź raport, który stanowi podstawę do przeprowadzenia prognoz przyszłych wydarzeń oraz działań ekspertów, np. z zakresu polityki społecznej i oświatowej.

Najważniejsze rodzaje diagnozy społecznej:

  • diagnoza historyczno-przyczynowa (wskazuje na przyczyny i mechanizmy pojawienia się problemu społecznego);
  • diagnoza twórcza lub kreatywna (podejmuje próbę wskazania czynników społecznych, które mogą stać się zalążkiem pożądanych zmian);
  • diagnoza poznawcza (daje w sposób opisowy lub porównawczo-opisowy charakterystykę diagnozowanego fragmentu rzeczywistości w zestawieniu z szerszymi procesami i zjawiskami społecznymi, stanowi podstawę budowania wiedzy teoretycznej o danym problemie społecznym).

Diagnoza społeczna to badania, które odpowiadają na pytania: „jak jest” (w społeczeństwie, instytucji, rodzinie). Są one podejmowane z przesłanek społecznych (zwykle w odpowiedzi na sytuację problemową w życiu społecznym) i mają cele praktyczne (zastosowanie wiedzy naukowej dla skutecznego przekształcania rzeczywistości)

Najważniejsze przedmioty diagnozy społecznej w polityce społecznej:

  • poziom (standard) życia – stopień zaspokojenia potrzeb materialnych
  • jakość życia – zaspokojenie pozostałych potrzeb (niematerialnych), związanych z zadowoleniem z życia
  • typy stosunków społecznych – relacje np.: pracodawca – pracownik (stosunki pracy), mieszkaniec – społeczność lokalna (badania samorządności), obywatel – państwo (zagadnienia bezpieczeństwa socjalnego), bogaci – biedni (nierówności społeczne)
  • funkcjonowanie polityki społecznej, w tym jej instytucji,
  • sfery życia społecznego, które są ważnym kontekstem dla prowadzenia polityki społecznej, np.: sytuacja ludnościowa, gospodarka i zachodzące w niej procesy, kultura i wartości społeczeństwa i ich przemiany.

Typy diagnozy społecznej w polityce społecznej

  • diagnoza klasyfikacyjna – odpowiada na pytanie z jakiego typu problemem mamy do czynienia?
  • diagnoza genetyczna – jakie są przyczyny obserwowanych zjawisk?
  • diagnoza znaczenia – czy i jakie znaczenie mają dane zjawiska dla funkcjonowania danego przedmiotu?
  • diagnoza fazy – na jakim etapie jest dany problem?

Źródło: typologia S. Ziemskiego, za: B. Szatur-Jaworska, Diagnozowanie w polityce społecznej. IPS UW, Warszawa 2002, s. 19

Metody zbierania danych:

  • obserwacje i eksperymenty,
  • badania sondażowe (ankieta, wywiad kwestionariuszowy),
  • wtórna analiza danych (badania na podstawie spisów, dokumentów urzędowych),
  • badania jakościowe (analiza dokumentów osobistych, obserwacja uczestnicząca, wywiad swobodny).
Reklama
2

Jak przeprowadzić diagnozę we współpracy z organizacjami?

Diagnoza społeczna lub ekspertyza społeczna – jest to dokument, w którym opisuje się określone sytuacje, zdarzenia i społeczne uwarunkowania danej społeczności.
Diagnoza społeczna to badania, które odpowiadają na pytania: „jak jest” (w społeczeństwie, instytucji, rodzinie). Są one podejmowane z przesłanek społecznych (zwykle w odpowiedzi na sytuację problemową w życiu społecznym) i mają cele praktyczne (zastosowanie wiedzy naukowej dla skutecznego przekształcania rzeczywistości).

Organizacje pozarządowe mogą brać udział w pracach nad przygotowaniem diagnozy społecznej poprzez:

  • dostarczenie danych do diagnozy (np. liczbę ich podopiecznych, statystyczne zestawienie problemów, z którymi zgłaszają się do nich przedstawiciele badanej społeczności lub grupy),
  • delegowanie ekspertów do pracy w zespołach przygotowujących (analizujących dane i piszących raport) części diagnozy związane z dziedzinami, którymi się zajmują,
  • koordynację prac (zebranie danych, ich analizę i sporządzenie raportu) całości diagnozy lub części dotyczącej dziedziny, którą się zajmują.

Zaproszenie do udziału w tworzeniu diagnozy społecznej można kierować:

  • poprzez ogłoszenie w mediach (np. jeśli dotyczy zbierania danych),
  • poprzez ciała skupiające organizacje pozarządowe (lokalne fora organizacji, lokalne, ogólnopolskie lub branżowe federacje organizacji),
  • bezpośrednio do organizacji, które już współpracują z instytucją tworzącą diagnozę (np. korzystających z dofinansowania urzędu gminy).

Przygotowanie części lub całości diagnozy społecznej może być także przekazane do realizacji organizacjom pozarządowych w trybie wspierania lub powierzania zadań publicznych.

Potrzebujesz pomocy w innej formie? Masz konkretne pytanie?
Poniedziałek-piątek 9:00-13:00
Do wypełnienia na stronie
Informatorium_ngo
Komentarze
Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy. Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu.